Aleja Powstańców Wielkopolskich

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aleja Powstańców Wielkopolskich
Śródmieście; Zachód
Aleja Powstańców Wielkopolskich
  Nazwa pełna Powstańców Wielkopolskich
  Nazwa niemiecka Apfelallee
  Osiedle Nowe Miasto; Pomorzany
  Dzielnica Śródmieście; Zachód
  Długość (m)[i] 1430,1
Zobacz ulicę na:
Mapa Google.
Google Street View.
Interaktywny Plan Miasta Szczecin.


Ulica Powstańców Wielkopolskich (do 1945 roku niem. Apfelallee) – główna arteria dzielnicy Pomorzany. Ciągnie się ona od skrzyżowania z ulicami Budziszyńską i Smolańską na południu do placu prof. Jana Szyrockiego na północy, który łączy ulicę z aleją Piastów i ulicą Mieszka I (które tworzą drogę krajową nr 13) oraz ulicą gen. Jana Henryka Dąbrowskiego i Bohaterów Warszawy. Oprócz wspomnianych wyżej dróg z ulicą Powstańców Wielkopolskich krzyżuje się jeszcze sześć mniejszych ulic: Frysztacka, Orawska, Szpitalna, Milczańska, Witolda Starkiewicza i Xawerego Dunikowskiego. Powstańców Wielkopolskich przecina również dwie linie kolejowe, biegnące sztucznie utworzonymi nieckami, nad którymi wznoszą się wiadukty alei. W części południowej ulica przecina linię kolejową nr 408, a w części północnej linię kolejową nr 406.

Na całej swojej długości ulica wyposażona jest w nawierzchnię asfaltową. Środkiem jezdni poprowadzono torowisko, z którego korzystają tramwaje. Odcinki Smolańska–Frysztacka i Starkiewicza–plac J. Szyrockiego są dwujezdniowe (po dwa pasy ruchu na jezdnię), jezdnie przedzielone są pasem rozgraniczającym, po którym biegnie torowisko. Pas, na którym oprócz torów znajduje się podkład kolejowy, trawniki i drzewa, oddzielają od jezdni krawężniki. Odcinek Frysztacka–Starkiewicza, ze względu na bliskość zabudowy, jest jednojezdniowy, dwupasmowy (część pasa biegnie po torowisku).

Większość budynków przy ulicy Powstańców Wielkopolskich należy do osiedla Pomorzany. Wyjątek stanowią budynki w północno-wschodniej części ulicy oznacznone numerami 74 i 96. Są one częścią osiedla Nowe Miasto.

Historia

W 1822 roku przy drodze utworzono na gruntach miejskich Kolonię Pomorzany (niem. Pommerensdorfer Anlagen). 4 września 1864 roku Kolonię, a zatem także ulicę, formalnie przyłączono do miasta Szczecina. Niemiecka nazwa ulicy Powstańców Wielkopolskich brzmiała Apfelallee. W 1865 roku przy drodze utworzono cmentarz, który przekształcono później w park. W 1876 roku rozpoczęto budowę szpitala, który otwarto dwa lata później. Na przełomie XIX i XX w. tereny przy ulicy rozwijały się. Budowano tu fabryki i nowe budynki mieszkalne. Ważnym wydarzeniem, które wpłynęło na rozwój alei, było poprowadzenie wzdłuż linii tramwajowej do szpitala w latach 20. XX w.

W trakcie II wojny światowej przy ulicy Powstańców Wielkopolskich funkcjonował obóz pracy przymusowej dla obcokrajowców, tzw. Gemeinschaftslager „Kosakenberg". Duża część zabudowy została zniszczona w wyniku bombardowań alianckich.

5 lipca 1945 Pomorzany ostatecznie przyłączono do przyznanego Polakom Szczecina, a ulicy Apfelallee nadano nową, polską nazwę – ulica Powstańców Wielkopolskich. Nazwę nadano, aby uczcić mieszkańców Wielkopolski, którzy zimą 1918–19 wystąpili zbrojnie przeciwko państwu niemieckiemu, wyrażając wolę przyłączenia dawnych ziem zaboru pruskiego do Polski.

Po wojnie stopniowo odbudowywano zniszczenia. W latach 1950–52 zrekonstruowano duży kompleks obiektów szpitalnych, a w roku 1960 wzniesiono nowy, betonowy most nad linią kolejową na południe od ulicy Frysztackiej. Rok później przedłużono starą linię tramwajową, co było niewątpliwą korzyścią nie tylko dla dzielnicy, ale i dla całego miasta. W latach 60. i 70. przy ulicy Powstańców Wielkopolskich wybudowano nowe bloki mieszkaniowe.

Numeracja a przynależność dzielnicowa

Bibliografia

  • Tadeusz Białecki, Lucyna Turek-Kwiatkowska: Szczecin stary i nowy. Szczecin: Szczecińskie Towarzystwo Kultury, 1991. 
  • Marek Łuczak: Szczecin Pomorzany. Szczecin: Pomorskie Towarzystwo Historyczne, 2010. ISBN 978-83-751819-2-0.