Arkadiusz Gacparski
| Arkadiusz Gacparski | |||
| rysownik, scenograf teatralny, ilustrator książek | |||
| |||
| Data urodzenia | 25 czerwca 1962 | ||
| Miejsce urodzenia | Szczecin | ||
| Data śmierci | 14 kwietnia 2013 | ||
| Miejsce śmierci | Szczecin | ||
| Miejsce spoczynku | Cmentarz Centralny (kw. 92A-5-5) | ||
| Lokalizacja grobu | zobacz na mapie | ||
Arkadiusz Gacparski (1962-2013) – rysownik, karykaturzysta, scenograf teatralny, ilustrator książek
Życiorys
Arkadiusz Gacparski urodził się 25 czerwca 1962 roku w Szczecinie. Był synem Edmunda i Lucyny z d. Rożdżestwińskiej. W 1983 roku ukończył renomowane Liceum Plastyczne o specjalności wystawiennictwo, w którym jego nauczycielami i mistrzami byli znakomici artyści Guido Reck, Edmund Witkowski i Antoni Wróbel.
W twórczości rysownika teatr i plastyka były nierozłączne. Z teatrem związał się w 1983 roku, realizując scenografię do spektaklu Jaskinia filozofów Zbigniewa Herberta w reż. Sylwestra Woronieckiego w szczecińskim Teatrze Krypta. Zafascynowany kabaretem, w latach osiemdziesiątych współpracował z krakowską Piwnicą pod Baranami podczas organizacji festiwalu „Dymny żongler dwusturęki” w szczecińskim Zamku Książąt Pomorskich. W Teatrze Krypta od 1991 roku współorganizował słynne „Dymnalia”, poświęcone twórczości Wiesława Dymnego. Współtworzył Kabaret Piwnica przy Krypcie.
Jako satyryk zadebiutował w 1985 roku na łamach „Polityki”. Później swoje rysunki i karykatury zamieszczał w prasie lokalnej - „Głosie Szczecińskim”, „Kurierze Szczecińskim” (stała rubryka „Głowy i główki”) , „Morzu i Ziemi”, „Solidarności '80”, a także w prasie ogólnopolskiej - w „Szpilkach”, „Najwyższym Czasie”, „Dzienniku Poznańskim”, „Tygodniku Poznaniak”, „Wielkopolaninie”. Był także ilustratorem książek dla dzieci. Od 2006 roku współpracował z wydawnictwem Wektory z Bielan Wrocławskich, dla którego zilustrował książki Natalii Dueholm, Mariusza Dyszczyńskiego i Tomasza Serwatki.
Współtworzył Kronikę Miasta Szczecina, wydawaną przez Archiwum Państwowe. W ciągu kilkunastu lat stworzył rysunkową galerię znanych postaci Szczecina i Pomorza Zachodniego - ludzi kultury, naukowców, sportowców, włodarzy miast, m.in. był autorem karykatur solistów szczecińskiej Opery. Portretował także wybitne postaci polskiej kultury i polityki. Tworzył także plakaty teatralne. Współpracował ze szczecińskim Ośrodkiem Telewizyjnym przy edukacyjnych programach Nie udawaj Greka, Zwolnij w sieci i Po sukces do Unii.
Od 1995 roku współpracował z poznańską firmą Elektromis jako specjalista ds. grafiki. Uczestniczył w programach reklamowych sieci sklepów Żabka i Biedronka.
Był członkiem Stowarzyszenia Polskich Artystów Karykatury oraz Stowarzyszenia Polskich Artystów Malarzy i Grafików.
Jego żona Iwona z d. Jęczmieniuk jest aktorką, absolwentką Wydziału Lalkarskiego wrocławskiego oddziału krakowskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej. Miał troje dzieci, syna Wiktora (ur. 1985) oraz córki Anastazję (ur. 1992) i Anielę (ur. 2002).
Zmarł w Szczecinie 14 kwietnia 2013 roku po długiej i ciężkiej chorobie. Został pochowany 18 kwietnia na Cmentarzu Centralnym (kw. 92A-5-5).
Arkadiusz Gacparski w obiektywie Zbigniewa Wróblewskiego
Twórczość teatralna (Szczecin)
| Tytuł | Autor | Reżyseria | Forma twórczości | Teatr | Data premiery |
|---|---|---|---|---|---|
| Jaskinia filozofów | Zbigniew Herbert | Sylwester Woroniecki | scenografia | Teatr Krypta | 3 października 1983 |
| Serenada; Lis aspirant | Sławomir Mrożek | Zbigniew Chrzanowski | oprawa plastyczna | Teatr Krypta | 22 września 1984 |
| Gry sportowe | Edward Radziński | Zbigniew Chrzanowski | scenografia | Teatr Krypta (sala Anny Jagiellonki) | 9 kwietnia 1988 |
| Opowiem wam o Esther | Marek Hłasko | Witold Kopeć | scenografia | Teatr Krypta | 26 listopada 1988 |
| Wyprzedaż teatru (spektakl kabaretowy) | Henryk Gęsikowski i Adam Opatowicz (scenariusz) | Henryk Gęsikowski i Adam Opatowicz | scenografia | Piwnica przy Krypcie | 24 lutego 1990 |
| Konopielka | Edward Redliński | Adam Dzieciniak | projekt plakatu | Teatr Krypta (sala Piwnicy przy Krypcie) | listopad 1990 |
| Czarny kot rudy, czyli pies, czyli kot (wieczór kabaretowy) | oprawa plastyczna (z Jerzym Markowskim i Leszkiem Żebrowskim), program teatralny | Piwnica przy Krypcie | 27 listopada 1992 | ||
| IV urodziny Piwnicy przy Krypcie (spektakl kabaretowy) | opracowanie plastyczne (z Leszkiem Żebrowskim) | Piwnica przy Krypcie | 20 lutego 1993 | ||
| Jaś i Małgosia z naszej ulicy | Jan Brzechwa | Dariusz Kamiński | scenografia, projekt plakatu | Teatr Lalek „Pleciuga” | 29 maja 1993 |
| Po sezonie po raz piąty (wieczór kabaretowy) | projekt plakatu | Piwnica przy Krypcie | 19 czerwca 1993 | ||
| Czarny Kot Rudy (wieczór kabaretowy) | Adam Opatowicz | projekt okładki programu | Piwnica przy Krypcie | 19 listopada 1993 | |
| Benefis Arkadiusza Gacparskiego (spektakl kabaretowy) | Arkadiusz Gacparski (układ programu) | układ, prowadzenie, projekt plakatu i karnetu | Piwnica przy Krypcie | 11 grudnia 1993 | |
| Serce pęka po cichu – Artyści dzieciom (koncert charytatywny) | Adam Opatowicz, Tomasz Jankiewicz | scenografia (z Leszkiem Żebrowskim i Janem Banuchą) | Piwnica przy Krypcie (sala Opery i Operetki) | 22 stycznia 1994 | |
| Po sezonie (wieczór kabaretowy) | projekt ulotki | Piwnica przy Krypcie | 18 czerwca 1994 | ||
| Princesse de la rue (recital piosenek francuskich w wyk. Ewy Kabsy) | projekt okładki programu | Piwnica przy Krypcie | 17 września 1994 | ||
| Nie przenoście nam Piwnicy do Polskiego (spektakl kabaretowy) | scenografia, projekt okładki programu | Piwnica przy Krypcie | 30 września 1994 | ||
| Piwnica przy Krypcie w Piwnicy pod Baranami | obsada aktorska | Piwnica przy Krypcie (na gościnnym występie w krakowskiej Piwnicy pod Baranami) | 26 października 1994 | ||
| Benefis Wiesława Łągiewki – 20 lat w Szczecinie (spektakl kabaretowy) | Adam Opatowicz | scenografia | Piwnica przy Krypcie (sala Anny Jagiellonki) | 11 lutego 1995 | |
| Aktorki | Feliks Falk | Adam Dzieciniak | scenografia | Teatr Krypta | 26 marca 1995 |
| Dzień Dziecka dla dorosłych (spektakl kabaretowy) | projekt plakatu, obsada aktorska | Piwnica przy Krypcie | 3 czerwca 1995 | ||
| Lekcja | Eugène Ionesco | Marcin Ehrlich | scenografia (z Marcinem Ehrlichem), projekt plakatu | Teatr Krypta | 17 czerwca 1995 |
| Niedźwiedź; Oświadczyny | Antoni Czechow | Maciej Ferlak | scenografia | Teatr Krypta | 16 października 1995 |
| Benefis Zbigniewa Witkowskiego (wieczór rodzinny z okazji trzydziestopięciolecia służby Melpomenie) | obsada aktorska | Piwnica przy Krypcie (sala Kominkowa Klubu 13 Muz) | 25 listopada 1995 | ||
| Urodzinowy śledzik – VI urodziny Piwnicy przy Krypcie (spektakl kabaretowy) | projekt ulotki | Piwnica przy Krypcie | 20 lutego 1996 | ||
| Akademia z okazji Dnia Kobiet (spektakl kabaretowy) | Tomasz Jankiewicz (scenariusz) | Tomasz Jankiewicz | scenografia, obsada aktorska | Piwnica przy Krypcie | 9 marca 1996 |
| On i jej kochankowie (recital Tadeusza Woszczyńskiego) | Ewa i Tadeusz Woszczyńscy | projekt plakatu | Piwnica przy Krypcie | 26 października 1996 | |
| Latający Cyrk Monty Pythona | Monty Python | Adam Opatowicz | projekt plakatu | Teatr Polski | 1 kwietnia 2000 |
| A ty mnie na Wyspy Szczęśliwe zawieź | Konstanty Ildefons Gałczyński | Małgorzata Iwańska | scenografia | Piwnica przy Krypcie | 25 października 2003 |
| Sufit Jonasza Kofty, czyli gdzie ta bohema | Jonasz Kofta | Adam Opatowicz | projekt plakatu | Teatr Polski | 26 lutego 2005 |
| Tuwim Zaczarowany | Julian Tuwim | Adam Opatowicz | projekt plakatu | Teatr Polski | 23 maja 2008 |
Plakaty teatralne
-
Teatr Lalek „Pleciuga” (prem. 29 maja 1993) -
Teatr Polski (prem. 1 kwietnia 2000) -
Teatr Polski (prem. 26 lutego 2005) -
Teatr Polski (prem. 23 maja 2008)
Wystawy
- 1985 – Aktorzy Teatru Polskiego w portrecie satyrycznym (Teatr Polski - Szczecin)
- 1991 – Dymny żongler dwusturęki (Zamek Książąt Pomorskich - Szczecin)
- 1993 – wystawa portretów artystów z okazji premiery spektaklu Żołnierz królowej Madagaskaru (Opera i Operetka - Szczecin)
- 1996 – Artyści i politycy w karykaturze (Witryna Karykaturzystów - Poznań)
- 1997 – wystawa rysunków, portretów, plakatów (Galeria Pałacowa Muzeum Narodowego - Gdańsk)
- 1998 – wystawa rysunków z okazji inauguracji sezonu turystycznego (Krakowskie Przedmieście - Warszawa)
- 1998 – wystawa karykatur i rysunków satyrycznych (Palmiarnia Pałacu T. Zielińskiego - Kielce)
- 1998 – wystawa rysunków i karykatur (SPK- Koło Paryż, XVII metro Villier - Paryż)
Znani szczecinianie w karykaturze
-
Dariusz Mikuła (2001) -
Monika Szwaja (2003) -
Florian Krygier (2004) -
Andrzej Foryś (2004)
-
Henryk Sawka (2008) -
Henryk Pytlik (2008) -
Wiesław Lewoc (2008) -
Dariusz Więcaszek (2008)
Ilustracje do książek dla dzieci
- 2006 – Natalia Dueholm, Poznaję zwierzęta Polski, Wydawnictwo Wektory, Bielany Wrocławskie (seria: Uczę się z malowanką)
- 2006 – Mariusz Dyszczyński, Poznaję zwierzęta świata, Wydawnictwo Wektory, Bielany Wrocławskie (seria: Uczę się z malowanką)
- 2007 – Natalia Dueholm, Rycerze i wojownicy, Wydawnictwo Wektory, Bielany Wrocławskie (seria: Uczę się z malowanką)
- 2007 – Natalia Dueholm, Potwory i stwory z mitów i legend, Wydawnictwo Wektory, Bielany Wrocławskie (seria: Uczę się z malowanką)
- 2007 – Natalia Dueholm, Maria Skłodowska-Curie. Opowieść o ciekawości, Wydawnictwo Wektory, Bielany Wrocławskie (seria: Biografie dla najmłodszych)
- 2007 – Tomasz Serwatka, Jak powstała Polska? Plemiona polskie, początki i chrzest państwa, Bolesław Chrobry, Wydawnictwo Wektory, Bielany Wrocławski (seria: Historia Polski dla najmłodszych)
Inne ilustracje
- 2001 – Władze miejskie i parlamentarzyści w karykaturze Arkadiusza Gacparskiego, „Kronika Szczecina 2000”, od s. 148
- 2003 – Laureaci tytułu „Ambasador Szczecina” 2000-2001 w karykaturze Arkadiusza Gacparskiego, „Kronika Szczecina 2002”, od s. 150
- 2003 – Zarząd i Rada Miasta w karykaturze Arkadiusza Gacparskiego, „Kronika Szczecina 2002”, od s. 66
Publikacje
- 1994 – Rysuję złośliwie i tendencyjnie (album)
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Wojewody za Działalność Twórczą i Upowszechnianie Kultury
Odznaczenia
- 2013 – Odznaka Honorowa Gryfa Zachodniopomorskiego (pośmiertnie)
- 2013 – Medal za Zasługi dla Miasta Szczecina (pośmiertnie)
Arkadiusz Gacparski o swojej twórczości
Ci, którzy uważają karykaturę i satyrę za mało poważne zajęcie są w dużym błędzie! Zapewniam, że jest to jeden z najważniejszych rodzajów twórczości w historii polskiej sztuki i w każdej chwili mogę to udowodnić. W moim rodzinnym domu zawsze były „Szpilki” i „Przekrój”, i to właśnie w tych czasopismach upatruję początki mojej twórczości. Pamiętam, że już jako dziecko naśladowałem mojego mistrza – Szymona Kobylińskiego, który do dziś jest dla mnie niedościgniony. (...) Ja sam stwierdziłem, że mam większe szanse wybić się jako karykaturzysta, aniżeli jako artysta malarz. Tym samym bezpośrednio trafiłem do publikatorów.
Ciekawostki
- Wspomnienie o artyście Arkadiusz Gacparski (1962-2013) opublikowała na łamach „Kronika Szczecina 2012” (s. 195-198) jego żona Iwona
Bibliografia
- Artur Daniel Liskowacki, Ryszard Markow, Małe sceny wielkiego zamku. Teatr Krypta i Piwnica przy Krypcie, Zamek Książąt Pomorskich, Szczecin 2015
Inne źródła
- Portrety, karykatury i plakaty ze zbiorów Iwony Gacparskiej
- Materiały ze zbiorów Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie
