Prezydium Miejskiej Rady Narodowej

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj

Prezydium Miejskiej Rady Narodowej – organ zarządzający miastami w PRL. Prezydia rad narodowych, które były 5. osobowymi kolegialnymi organami zarządzającymi, powstawały na mocy ustawy o radach narodowych z (11 września 1944)[1] – reprezentowały rady narodowe na zewnątrz i kierowały ich pracami. Pierwotnie uchwały rad narodowych w miastach wykonywały zarządy miejskie.

22 lipca 1944 roku Manifest PKWN wprowadził terenowe organy władz w postaci rad narodowych (wojewódzkich, powiatowych i gminnych) oraz „pełnomocnych przedstawicieli” Krajowej Rady Narodowej. 23 listopada 1944 przywrócono samorządowe organy wykonawcze – w tym zarządy miejskie z prezydentami.

Ustawa o organizacji i zakresie działania rad narodowych z 11 września 1944 czyniła rady narodowe organami uchwałodawczymi samorządu terytorialnego, a ich prezydia miały sprawować tzw. kontrolę społeczną nad organami administracji rządowej. 23 listopada 1944 przywrócono samorządowe organy wykonawcze – w tym organy wykonawcze samorządów miejskich: zarządy miejskie wraz z burmistrzami i prezydentami miast,

W 1946 roku odwrócono role: rady planowały i kontrolowały, a administracja „wykonywała działania zlecone”.

Na terenie „Ziem Odzyskanych” w latach 19451950 funkcjonowali pełnomocnicy rządu i prezydenci miast (z kierowanymi przez nich zarządami miast. Miejskie rady narodowe powstawały z opóźnieniem, w miarę przyrostu liczby ludności polskiej na zajmowanych ziemiach.

Ustawą z 20 marca 1950 prezydia RN stały się kolegialnymi organami wykonawczymi (zarządy miejskie zlikwidowano)[2], a także przygotowywały projekty uchwał i prowadziły sesje rad narodowych. Ich członkowie byli wyłaniani spośród członków RN, nie byli zawodowymi urzędnikami. Rzeczywista władza administracyjna realizowana była poprzez wydziały prezydiów RN – były one organami administracji państwowej o nieustalonej liczbie (od 13 do 22; częste reorganizacje) – zarządzały i nadzorowały określonymi działami życia gospodarczo – społecznego oraz wykonywały zalecenia formalnie równorzędnych jednostek aparatu partyjnego PZPR (Komitetu Miejskiego PZPR).

Pierwsze Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Szczecinie powołano na sesji MRN 7 czerwca 1950. Kolejni przewodniczący PMRN w Szczecinie:

  1. Stanisław Germałowicz (1950 - 1951)
  2. Bernard Polczyk (1951 – 1953)
  3. Władysław Wolski (1953 – 1954)
  4. Jerzy Zieliński (1954 – 1961)
  5. Henryk Żukowski (1961 – 1969)
  6. Bogdan Augustiański (1969 – 1970)
  7. Feliks Uciechowski (1970 – 1972)
  8. Jan Stopyra (1972-1973)

Ustawą z 22 listopada 1973 zlikwidowano prezydia RN jako organy wykonawcze terenowej administracji państwowej, na powrót przekształcając je w organy wewnętrzne RN. W miastach ich miejsce zajęły urzędy miejskie z prezydentami miast na czele.

Przypisy

Źródło

  • T. Białecki (red.): Encyklopedia Szczecina, T2 (P-Ż), Wyd. US-Instytut Historii, Szczecin 2000, s.192, ISBN 83-87341-45-2

Zobacz też



200px-Nuvola apps important.svg.png Artykuł z Internetowej Encyklopedii Szczecina znajduje się w trakcie weryfikacji i oczekuje na ewentualne uzupełnienie bibliografii i/lub dostosowanie do standardów Encyklopedii Pomorza Zachodniego