Tekst źródłowy strony Ustronie

{{Jezioro infobox
 |jezioro_nazwa = Ustronie
 |jezioro_grafika = Ustronie.jpg
 |opis_zdjecia = Widok zabudowań dawnego młyna od strony północnego stawu młyńskiego Ustronie, 2008
 |nazwa_niemiecka = Sauersackmühle, Kaisermühle
 |nazwa_dawna = Młyn Sauersacka, Młyn Cesarski
 |powierzchnia      = 
 |dlugosc           = 
 |szerokosc         = 
 |glebokosc_srednia = 
 |glebokosc_max     = 
 |objetosc          = 
 |rzeki_zasilajace  = 
 |rzeki_wyplywajace = 
 | wyspy =
 |mapa_link = http://maps.google.com/maps?q=53.48124,14.493526&num=1&t=h&sll=53.485585,14.515627&sspn=0.002502,0.008256&ie=UTF8&ll=53.480953,14.494599&spn=0.002503,0.008256&z=18
}}
{{koordynaty|53.480863|14.493208|umieść=na górze}}
'''Ustronie''' (niem. ''Kaisermühle'', ''Sauersackmühle'', także ''Mühle Sursack'') - dwa sztuczne zbiorniki wodne na [[Osówka|Osówce]], pozostałość po istniejącym tutaj od średniowiecza do [[XIX wiek]]u młynie wodnym w [[Dolina Siedmiu Młynów|Dolinie Siedmiu Młynów]]. Po [[1945]] roku zabudowania i stawy przetrwały działania wojenne. Obecnie mieści się tu ośrodek wypoczynkowy. Jedynym problemem jest nazewnictwo obu stawów - jednemu z nich przypisano nazwę nieistniejącego obecnie i położonego na zachód od niego stawu Zazulin. <ref>[[Tadeusz Białecki|T. Białecki]], [[Lucyna Turek-Kwiatkowska|L. Turek-Kwiatkowska]], ''Szczecin stary i nowy.'' (''Encyklopedyczny zarys dziejów historycznych dzielnic i osiedli oraz obiektów fizjograficznych miasta''). Szczecin [[1991]], s. 327.</ref> 
== Historia młyna wodnego ==
Młyn Sauersacka (''Wassermühle Sauersack'') - nazwa pochodzi od nazwiska pierwszego dzierżawcy. Po raz pierwszy młyn o tej nazwie wymieniony został w 1552 roku (''de suersacksche'' [''Mühle Sursack'']). <ref>Jako młyn Sursacka wymieniony został przy okazji sprzedaży Radzie Miasta młyna [[Zazulin|Kuckucksmühle]] przez mieszczanina Johanna Sandera (Szander) w dniu 10 maja 1552 roku, a także w dokumencie z 3 (8) maja 1552 rok, według którego książę [[Gryfici|Barnim XI]] zamierzał podwyższyć czynsz w zbożu wdowie po młynarzu z młyna Sauersack, Hansie Burenie. W tym przypadku, w wyniku negocjacji rentmistrza krajowego Othmara Tubbentala [Dubbental], zobowiązanie to przejęła Rada; zob. [[Heinrich Berghaus|Heinrich Karl Wilhelm Berghaus]], ''Geschichte der Stadt Stettin, der Hauptstadt von Pommern topographisch-statistisch beschrieben nach allen Richtungen ihres politischen, bürgerlichen, merkantilischen und kirchlichen Lebens''. Berlin- Wriezen/O [[1876]]. Th. 2, Bd. 9., s. 223.</ref> Nazwa ta przetrwała do początków [[XX wiek]], do czasu, kiedy w pierwszych latach po I wojnie światowej, po zaprzestaniu działalności przemysłowej, stał się lokalem rozrywkowym zmieniając nazwę na Młyn Cesarski (''Kaisermühle'', [[1918]]). <ref>''Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung'' – von [[Hugo Lemcke]], zweite neu bearbeitete Auflage von [[Carl Johann Fredrich|Carl Fredrich]], Stettin [[1926]], s. 83; ''Regestenbuch der Urkundensammlung der Stadt Stettin 1243 - 1856''. Auf Grund des Manuskriptes von [[Karl Otto Grotefend]] zum Druck vorbereitet von Dr. [[Bogdan Frankiewicz]] und Mag. Jerzy Grzelak, Bd. 1. Szczecin 1996, regest nr 254 z [[10 maja]] i nr 256 z [[8 września]] 1552, s. 193; tamże, regest nr 264 z [[8 listopada]] [[1560]], s. 203; [[Ludwig Wilhelm Brüggemann|L. W. Brüggemann]], ''Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor – und Hinter – Pommern''. Bd. 1. Stettin [[1779]], s. 167.</ref> W [[1925]] r. istniały tutaj: cukiernia leśna, ekskluzywna restauracja, stajnia dla koni, garaże samochodowe, oraz park ze starodrzewem nad dwoma stawami młyńskimi.

==Błędna lokalizacja stawów w Doliny Siedmiu Młynów w latach 1945 - 2013==
Należy pamiętać, że lokalizacja stawów w [[Dolina Siedmiu Młynów|Dolinie Siedmiu Młynów]] na współczesnych planach miasta, a także na mapie satelitarnej Google nie odpowiada ich rzeczywistemu położeniu. <ref>''Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung'' – von Hugo Lemcke, zweite neu bearbeitete Auflage von Carl Fredrich, Stettin 1926, s. 83; por. [[Tadeusz Białecki|T. Białecki]], [[Lucyna Turek-Kwiatkowska|L. Turek-Kwiatkowska]], ''Szczecin stary i nowy.'' (''Encyklopedyczny zarys dziejów historycznych dzielnic i osiedli oraz obiektów fizjograficznych miasta''). Szczecin [[1991]], s. 327.</ref>Pierwszy polski plan, na którym oznaczono ich położenie pochodzi z [[1948]] roku. Niestety już wtedy nieprawidłowo usytuowano na nim położenie stawu Zazulin, uznając, ze jest to drugi ze stawów Ustronie, a także pominięto staw Łomot. Błąd naprawiono dopiero na planie miasta z [[1976]] roku, gdzie prawidłowo zlokalizowano i opatrzono polskimi nazwami wszystkie dawne stawy młyńskie. Z kolei na planie z [[2001]] r. ponownie powrócono do błędnej lokalizacji. Staw Zazulin dołączono do stawu Ustronie, nazwę Uroczyska przesunięto na staw powstały współcześnie na zachód od dawnego stawu młyńskiego, któremu z kolei przypisano nazwę kolejnego stawu, Zacisze. Natomiast staw Zacisze otrzymał nazwę Nagórnik, a na niektórych planach został nawet przeniesiony w okolicę dawnego stawu Łomot. Jedynie staw Łomot oraz staw Wyszyna są usytuowane prawidłowo. Żeby to bardziej pogmatwać, na mapach Google, oprócz opisanej już błędnej lokalizacji, zamiast nazwy „Nagórnik” użyto nazwy „Nadgórnik”.
{{przypisy}}
[[Plik:Młyn_Kaisermühle.jpg|300px|thumb|right|Młyn Kaisermühle]]
[[Plik:Młyn_Kaisermühle.1.jpg|300px|thumb|left|Położenie zabudowań młyna Cesarskiego, 1940]]
<br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/>

== Galeria ==
<gallery>
Plik:Ustronie.7.jpg
Plik:Ustronie.8.jpg
Plik:Ustronie.9.jpg
Plik:Ustronie.1.jpg
Plik:Ustronie.2.jpg
Plik:Ustronie.3.jpg
Plik:Ustronie.4.jpg
Plik:Ustronie.5.jpg
Plik:Ustronie.6.jpg
</gallery>
== Bibliografia ==
* Brüggemann L. W., ''Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor – und Hinter – Pommern''. Bd. 1., Stettin 1779.
* Berghaus H.K.W., ''Geschichte der Stadt Stettin, der Hauptstadt von Pommern topographisch-statistisch beschrieben nach allen Richtungen ihres politischen, bürgerlichen, merkantilischen und kirchlichen Lebens''. Berlin- Wriezen/O 1876. Th. 2, Bd. 9.
* ''Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung'' – von Hugo Lemcke, zweite neu bearbeitete Auflage von Carl Fredrich, Stettin 1926.
* Białecki T., Turek-Kwiatkowska L., ''Szczecin stary i nowy.'' (''Encyklopedyczny zarys dziejów historycznych dzielnic i osiedli oraz obiektów fizjograficznych miasta''). Szczecin 1991.
* ''Regestenbuch der Urkundensammlung der Stadt Stettin 1243 - 1856''. Auf Grund des Manuskriptes von Karl Otto Grotefend zum Druck vorbereitet von Dr. Bogdan Frankiewicz und Mag. Jerzy Grzelak, Bd. 1. – 2. Szczecin 1996.
== Linki zewnętrzne ==
* [http://sedina.pl/galeria/thumbnails.php?album=1601 sedina.pl-Portal Miłośników Dawnego Szczecina] Kaisermühle

{{Autor|[[User:Schulz|Jan Iwańczuk]]}}
{{DEFAULTSORT:Ustronie}}
[[Kategoria:Jeziora i stawy]]
[[Kategoria:Pomeranica - Jeziora i stawy]]
[[Kategoria:Historyczne młyny i wiatraki]]
[[Kategoria:Etap I 2013 - 02 Architektura historyczna]]
{{FB|2013.05.21|624}}