Ada Zasadzianka
| Ada Zasadzianka | |||
| aktorka | |||
| |||
| Data urodzenia | 10 marca 1913 | ||
| Miejsce urodzenia | Berlin | ||
| Data śmierci | 2 lutego 1967 | ||
| Miejsce śmierci | Szczecin | ||
| Miejsce spoczynku | Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 31B-1-3) | ||
| Lokalizacja grobu | zobacz na mapie | ||
Ada Zasadzianka (1913-1967) – aktorka
Życiorys
Ada Zasadzianka (właśc. Adelina Gertruda Zasada, także Ada Zasadzianka-Relska) urodziła się 10 marca 1913 roku w Berlinie w rodzinie piekarza, Stanisława Zasady, i Heleny z Matysiaków. Od szóstego roku życia mieszkała w Poznaniu. Egzamin maturalny zdała we Włocławku.
Jako aktorka zadebiutowała w 1931 na scenie Teatru Nowego w Poznaniu. W latach 1932-1937 była związana z Teatrem Polskim. Tu zagrała m.in. w Nowym Don Kichocie, czyli stu szaleństwach (1935), Piosence o Nadinie Jana Letraza (1936) i Z miłości niedostatecznie (1936).
Występowała także w kabaretach „Różowa Kukułka” i „Klub Szyderców pod Kaktusem”. Uważana była za wyjątkowo ciekawą odtwórczynią satyr, grotesek, ballad, fraszek (T.H. Nowak). Około 1937 roku przed komisją ZASP zdała eksternistyczny aktorski. W latach 1937-1939 była aktorką Teatrów Miejskich w Łodzi. Krótko przed wybuchem II wojny światowej wyszła za mąż za Juliana Nowomiejskiego, kierownika kina i agencji koncertowej w Poznaniu.
Okupację niemiecką spędziła w Warszawie, gdzie pracowała jako ekspedientka.
Tuż po zakończeniu wojny powróciła do Poznania. Do 1957 roku występowała w Teatrze Nowym (Komedia Muzyczna), a po reorganizacji scen poznańskich w 1949 roku, także w Teatrze Polskim. Zagrała m.in. Zuzannę w Podwójnej buchalterii Alexandre'a Bissona, Krystynę w Rozkosznej dziewczynie Ralpha Benatzky'ego, Hrabinę Almavivę w Weselu Figara Pierre'a A. Beaumarchais'go, Mariannę w Kaprysach Marianny Alfreda de Musseta, Sabinę w Żołnierzu Królowej Madagaskaru Juliana Tuwima, Penelopę w Mojej żonie Penelopie Zdzisława Gozdawy i Wacława Stępnia, a także Hrabiankę Stasię w operetce Księżniczka czardasza Emmericha Kálmána.
W 1958 roku, ze swoim drugim mężem, aktorem Zdzisławem Relskim (1903-1981), przyjechała do Szczecina na zaproszenie ówczesnego dyrektora Państwowych Teatrów Dramatycznych, Aleksandra Rodziewicza. Małżeństwo Relskich zamieszkało w Domu Aktora przy ul. Zygmunta Starego. W przeciwieństwie do męża, na szczecińskiej scenie Ada Zasadzianka występowała rzadko i najczęściej w rolach drugoplanowych. Mimo to, stworzyła kilka interesujących ról. Krytyk Feliks Jordan zwracał uwagę na jej temperament i żywiołowy humor. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia (pogłębiająca się depresja), po 1962 roku aktorka grywała sporadycznie.
Zmarła tragicznie 2 lutego 1967 roku w Szczecinie. Została pochowana na Cmentarzu Centralnym (kw. 31B-1-3).
Ada Zasadzianka w latach 30.
(fot. ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego)
Teatr (Szczecin)
| Tytuł | Autor | Reżyser | Postać | Teatr | Data premiery |
|---|---|---|---|---|---|
| Maskarada | Michał Lermontow | Henryk Lotar | Baronowa | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 10 marca 1959 |
| Madame Sans-Gene | Antoni Marianowicz, Janusz Minkiewicz | Henryk Lotar | Katarzyna, właścicielka pralni; Katarzyna, księżna gdańska | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 3 czerwca 1959 |
| Wielki bluff | Juliusz Głowacki | Aleksander Rodziewicz | Arabella Smangle | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 16 lutego 1961 |
| Sto dni małżeństwa | Marta Gergely | Zdzisław Tobiasz | Sekretarka | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 1 czerwca 1961 |
| Kuglarze | Zdzisław Skowroński | Zdzisław Tobiasz | Matka | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 12 września 1961 |
| Obrona Ksantypy | Ludwik Hieronim Morstin | Aleksander Rodziewicz | Mirryna | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 7 września 1961 |
| Odwety | Leon Kruczkowski | Aleksander Rodziewicz | Lemańska | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 3 lutego 1962 |
| Barbara I, II, III... | Janusz Warmiński | Ryszard Sobolewski | Bugałowa | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 3 lipca 1962 |
Zdjęcia ze spektakli
(fot. Grażyna Wyszomirska)
-
Jako Baronowa w Maskaradzie (1959) -
Jako Mirryna w Obronie Ksantypy (1961)
O Adzie Zasadziance
- Antoni Szubarczyk: Ada nie była typową pięknością. Rudawa, blada blondynka, dobrze wyglądająca na czarno-białych fotografiach z powodu regularnych, interesujących rysów. Miała sposób bycia przedwojennej aktorki - trochę egzaltowanej, ale niezwykle wytwornej. No i ten dystans - nie lubiła, by się z nią bratać.
Bibliografia
- Zbigniew Rymarz, Ada Zasadzianka i Zdzisław Relski, „Biuletyn Informacyjny ZASP” 2010 nr 15, s. 120-121
- Słownik biograficzny teatru polskiego 1900-1980 t.II, PWN Warszawa 1994
- Katarzyna Stróżyk, Tylko dla siebie, „Kurier Szczeciński” 2008 nr 214
Inne źródła
- Programy teatralne ze zbiorów Andrzeja Androchowicza
