Biesiekierz

Biesiekierz
Nazwa niemiecka	Biziker
Powiat	koszaliński
Gmina	Biesiekierz
Strona internetowa miejscowości.

Biesiekierz (niem. Biziker) – wieś w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, siedziba gminy wiejskiej Biesiekierz. Wraz z miejscowością Rutkowo tworzy sołectwo Biesiekierz.

Geografia

Miejscowość usytuowana jest w centrum gminy Biesiekierz, leży w zasięgu Pobrzeża Koszalińskiego, w obrębie Równiny Białogardzkiej. Teren gminy znajduje się na wschód od Doliny Parsęty, między Białogardem a Koszalinem. Przez południową część równiny przebiega fragment pradoliny pomorskiej.

Położenie

Biesiekierz położony jest w odległości około 12 km od Koszalina (siedziby władz powiatu) oraz około 145 km od Szczecina (siedziby władz województwa). Odległości od innych ważniejszych miejscowości i miast wynoszą: od Będzina – 12 km, od Karlina – 16 km, a od Białogardu – 17 km. Miejscowość leży w linii prostej 14 km od plaży w Mielnie nad Morzem Bałtyckim Wieś położona jest w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Biesiekierz, której jest siedzibą.

Klimat

Na całym obszarze gminy Biesiekierz panuje klimat bałtycki. Ten typ klimatu charakteryzuje się krótkimi, niezbyt mroźnymi zimami oraz krótkim i deszczowym latem. Okresy wiosenny i jesienny są dość długie. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi tu 7,2°C, średnia temperatura najcieplejszego i najchłodniejszego miesiąca odpowiednio 17,1°C, -1,9°C. Przeważają wiatry wiejące z kierunków południowo-zachodnich. W miesiącach zimowych wieją wiatry zachodnie i południowo-zachodnie, które przynoszą odwilż. Na wiosnę wieją wiatry północne i północno-wschodnie przynoszące pogodę dość suchą i silnie skontrastowaną termicznie. Okres wegetacyjny trwa 206 dni. Roczna suma opadów wynosi około 710 mm. Klimat ten kształtują masy powietrza napływające znad Atlantyku, które ulegają modyfikacji za sprawą sąsiedztwa Bałtyku.

Przyroda

Na zasoby przyrodnicze Biesiekierza składają się m.in. lasy, których powierzchnia zajmuje 145 ha, co stanowi 9,7% ogólnej powierzchni miejscowości. Na terenie wioski nie występują wody powierzchniowe. Około 2 km na południe od Biesiekierza płynie rzeka Radew o wodach I klasy czystości. Rzeka stwarza możliwości do organizowania spływów kajakowych. Jest atrakcyjna również dla wędkarzy ze względu na siedlisko ryb łososiowych (łosoś, troć, pstrąg, lipień) podobnie jak znajdujące się w odległości około 2,5 km od miejscowości Jezioro Parnowskie. Na północny-zachód od Biesiekierza położony jest rezerwat florystyczny Wierzchomińskie Bagno o powierzchni 43,60 ha, poza tym na terenie miejscowości nie występują obszary podlegające ochronie.

Historia

Odkrycia archeologiczne umiejscawiają osadę już w okresie IX - XII wieku wieku, jednak pierwsze zapisane wzmianki dotyczące Biesiekierza pochodzą z roku 1276. Pierwotna nazwa wsi brzmiała Biczi-kierz (Byczy Krzak), jednak późniejsi niemieccy urzędnicy zmiękczyli ją na Bysicker, co w mowie potocznej utrwaliło się jako Biesiekierz. Wieś Biesiekierz od XIV wieku stanowiła część majątku kołobrzeskiego rodu patrycjuszowskiego der Holken, których główna siedziba mieściła się w pobliskim Nosowie. W 2/3 należała do rodu von Kranksporn i prawdopodobnie rodu von Kameke. Aż po XIX wiek wieś zmieniała wielokrotnie właścicieli. Przez pewien czas należała w części do innego znanego rodu pomorskiego von Heidebreck z linii parsowskiej. W 1743 roku Conrad Tessen von Heydebreck oddał swój majątek w zastaw przedstawicielom rodu von Kameke, tym sposobem pod koniec XVIII wieku jedynym właścicielem Biesiekierza została rodzina von Kameke. To w okresie ich władania powstał zespół pałacowo-parkowy. Ostatnim właścicielem majątku był Edward graf von Herztberg.

Samorząd

Siedzibą organów Gminy jest miejscowość Biesiekierz. Organami Gminy są: rada Gminy i wójt. Rada Gminy jest organem stanowiącym i kontrolnym. Ustawowy skład rady oraz czas trwania jej kadencji określa ustawa o samorządzie gminnym. W skład rady Gminy Biesiekierz wchodzi 15 radnych. Do pomocy w wykonywaniu swoich zadań rada Gminy ze swego grona powołuje stałe lub doraźne komisje. Do zadań stałych komisji w zakresie spraw, do których zostały powołane, należy w szczególności: przygotowywanie i opiniowanie projektów uchwał rady, kontrola realizacji uchwał rady. Stałymi komisjami rady Gminy są:

• Komisja Rewizyjna
• Komisja Budżetu i Rozwoju Gospodarczego
• Komisja ds. Społecznych i Oświaty
• Komisja Ładu i Porządku Publicznego
• Komisja Organizacyjno-Prawna

W Gminie Biesiekierz tworzy się jednostki pomocnicze – sołectwa. Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, które obejmuje wszystkich mieszkańców sołectwa. Organem wykonawczym w sołectwie jest sołtys wspomagany przez radę sołecką.

Gospodarka i infrastruktura

Dominującą funkcją miejscowości Biesiekierz jest funkcja usługowa, mieszkaniowa, a także turystyczna. Wieś pełni funkcję ośrodka gminy, znajdują się tu Urząd Gminy, Biblioteka, Policja, Centrum Zdrowia i Opieki Społecznej, remiza strażacka, klub wiejski, Przedszkole, Szkoła Podstawowa, Gimnazjum, filia Urzędu Pracy, a także boisko sportowe. Miejscowość zajmuje powierzchnię 1.495 ha. (tj. 12,8% powierzchni gminy).

Przez Biesiekierz przebiega droga krajowa nr 6 relacji Szczecin - Gdańsk oraz droga powiatowa nr 0372Z Parnowo – Biesiekierz. Biesiekierz posiada połączenia komunikacji autobusowej PKS łączące miejscowość z Karlinem, Wałczem, Białogardem, Koszalinem, Połczynem, Kołobrzegiem, Szczecinkiem i Szczecinem.

Kultura

Na terenie Biesiekierza znajduje się biblioteka oraz świetlica wiejska. Biblioteka Publiczna Gminy Biesiekierz posiada dwie filie biblioteczne w Świeminie i Starych Bielicach oraz sześć punktów bibliotecznych w: Gniazdowie, Warninie, Kraśniku Koszalińskim, Parsowie, Nowych Bielicach oraz Parnowie. Biblioteka Publiczna Gminy Biesiekierz oraz jej filie w chwili obecnej posiadają bogaty księgozbiór - około 21 000 woluminów. Oprócz tego placówka prenumeruje ok. 30 tytułów czasopism W styczniu 2005 r. w ramach programu IKONKA, otwarta została czytelnia internetowa. Użytkownicy biblioteki gminnej mają możliwość bezpłatnego korzystania z Internetu na 6 stanowiskach. Biblioteka posiada również kserokopiarkę, skaner oraz dwie drukarki, które są do dyspozycji jej użytkowników.

Drugim obiektem koncentrującym życie kulturalne w miejscowości jest świetlica, w której odbywają się zebrania wiejskie, spotkania i imprezy okolicznościowe. Obiekt służy jednak przede wszystkim dzieciom i młodzieży, które mogą tu korzystać z organizowanych dla nich zajęć plastycznych, sportowych, tanecznych oraz wyjazdów do kina czy na basen.

Oświata

W Biesiekierzu mieści się Szkoła Podstawowa im. kpt. Władysława Wysockiego oraz Gimnazjum im. Wybitnych Polaków. Według stanu na dzień 31 grudnia 2008 roku do szkoły podstawowej uczęszczało 149 uczniów, a do gimnazjum 158 uczniów. Ponadto w Biesiekierzu znajduje się przedszkole gminne.

Kościoły i związki wyznaniowe

Parafia Chrystusa Króla w Biesiekierzu istnieje od 1960 roku. Należy do dekanatu Mielno diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej. Kościół parafialny został zbudowany w XIV wieku, poświęcony 1946. Mieści się pod numerem 53. Do parafii w Biesiekierzu przynależą także trzy kościoły filialne w Cieszynie, Parnowie i Starych Bielicach.

Sport

Na terenie Biesiekierza istotnym obiektem sportowo-rekreacyjnym jest stadion sportowy. Odbywają się na nim głównie mecze piłkarskie, spotkania oraz imprezy gminne. Do stadionu należy boisko główne o nawierzchni trawiastej i wymiarach 110x64 metrów oraz boisko treningowe o wymiarach 85x55 metrów, parking, budynek, w którym mieszczą się szatnie, pomieszczenia gospodarcze i prysznice. Na stadionie jest trybuna na 300 miejsc. Na boisku głównym swoje mecze rozgrywa jedyny klub sportowy działający w miejscowości tj. Stowarzyszenie Klub Sportowy „Wybrzeże” Biesiekierz. Klub prowadzi sekcje piłkarskie w różnych grupach wiekowych. Drużyna seniorów gra w koszalińskiej klasie okręgowej.

Turystyka

Biesiekierz jest miejscowością, która posiada duży potencjał krajobrazowo-turystyczny. Stanowią go m.in. założenie pałacowo-parkowe, kościół, przepływająca w pobliżu rzeka Radew. Niewątpliwie atrakcją turystyczną i znakiem rozpoznawalnym Biesiekierza jest Pomnik Ziemniaka.

Demografia

Miejscowość Biesiekierz według stanu na 31 grudnia 2008 roku liczyła 998 mieszkańców. Liczba ludności w 3 ostatnich latach zanotowała tendencję wzrostową. Liczba mieszkańców wsi Biesiekierz stanowiła na koniec 2008 roku 17,8% ogólnej liczby ludności gminy Biesiekierz.

W roku 2010 liczba mieszkańców wyniosła 1 029 (w tym 499 kobiet):

• 19,6% w wieku przedprodukcyjnym
  
• 69,0% w wieku produkcyjnym
  
• 11,4% w wieku poprodukcyjnym.

System ochrony zdrowia

W miejscowosci mieści sie filia Zakładu Opieki Zdrowotnej Zespół Lekarza Rodzinnego S.C. "ELKAP" z Koszalina.

Herb

Herb gminy Biesiekierz przedstawia w złotej tarczy herbowej o zielonej bordiurze wizerunek Pomnika Ziemniaka (szary ziemniak w dwóch odcieniach podtrzymywany przez trójpalczastą konstrukcję), otoczony wieńcem z dwóch gałęzi laurowych.

Zabytki

W Biesiekierzu znajduje się kościół parafialny p.w. Chrystusa Króla. Kościół został zbudowany w stylu renesansowym, prawdopodobnie w XIV-XVI wieku. Obecny kościół zawiera w sobie mury świątyni z XIV wieku. Zabytkowy wystrój stanowią: wczesnobarokowy ołtarz, pochodzący z nieistniejącego kościoła w Kraśniku, chrzcielnica datowana na XVII wiek, fragment nastawy ołtarzowej z datą renowacji z 1932 roku, a także dwie rzeźby barokowe oraz dzwon gotycki. Oprócz zabytków sakralnych warte uwagi są zespoły pałacowo-parkowe i dworskie licznie występujące na terenie gminy.

Po prawej stronie drogi krajowej nr 6 Szczecin-Gdańsk na terenie Biesiekierza położony jest zespół pałacowo-parkowy pochodzący z przełomu XIX i XX wieku, składający się z pałacu zbudowanego w 1907 roku w stylu eklektycznym z elementami secesji. Pałac składa się z dwukondygnacyjnego korpusu głównego z pseudoryzalitem w osi elewacji, zwieńczonym wystawką zakończoną trójspadowym dachem pokrytym, tak jak na całości, dachówką oraz ze skrzydła bocznego. Na skrzyżowaniu korpusu głównego i skrzydła wieża na planie kwadratu z hełmem dzwonowym. We wnętrzu ciekawa klatka schodowa, bogato zdobiona motywami geometrycznymi oraz salon z dwoma neogotyckimi kominkami. Pałac otoczony jest parkiem krajobrazowym założonym 100 lat wcześniej niż wybudowany pałac. Zachowały się w nim skupiska starego drzewostanu. Powierzchnia parku wynosi 2,5 ha.

Pomniki

Atrakcją Biesiekierza jest Pomnik Ziemniaka, konstrukcja 9 metrowej wysokości zlokalizowana obok pałacyku, w którym kiedyś znajdowała się Stacja Hodowli Roślin. Pomnik został odsłonięty w 1983 roku i był uwieńczeniem faktu wyhodowania 9 odmian ziemniaka w ówczesnej Biesiekierskiej Stacji Hodowli Roślin. Jest to prawdopodobnie największy pomnik ziemniaka w Europie (sama bulwa liczy 3,95 m wysokości, ze stelażem -9 m). Jego autorem jest Wiesław Adamski, który wykonał pomnik na zlecenie byłego dyrektora SHR - Mariusza Roedera..

Bibliografia

• Iskrzycka, Danuta. Ziemniak rozsławił ich wieś. "Gazeta Ziemska" 2003, nr 6, s. 7.
• Nowicki, Wacław. Koszalin i okolice. Red. Jarosław Ellwart. Gdynia : "Region", 2005. ISBN 83-89178-73-7.
• Plan Odnowy Miejscowości Biesiekierz na lata 2010-2016. Uchwała Nr XXXIX/291/10 Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia 5 lutego 2010 r.
• Statut Gminy Biesiekierz. Załącznik do do Uchwały Nr IV/34/03 Rady Gminy w Biesiekierzu z dnia 01 marca 2003 r.
• Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Biesiekierz. Oprac. Ewa Perlińska. Biesiekierz: Forum, 2006.

Linki zewnętrzne

• Biblioteka Publiczna Gminy Biesiekierz
• Biesiekierz - gmina wiejska
• Biesiekierz
• Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy w Biesiekierzu
• Perełki Gminy Biesiekierz: miejsca i ich historie
• Parafia Biesiekierz
• Portret miejscowości statystycznych w gminie Biesiekierz
• Powiat koszaliński

Autor opracowania: Joanna Przybyło