Kościół św. Stanisława Kostki w Szczecinie

Kościół św. Stanisława Kostki w Szczecinie
brak zdjecia
Nazwa niemiecka	Friedenskirche
Wyznanie	rzymskokatolickie
Parafia	św. Stanisława Kostki w Szczecinie
Budowa	{{{budowa}}}
Poświęcono	{{{poświęcono}}}
Architekt	Bohl/König

Kościół św. Stanisława Kostki (niem. Friedenskirche). W 1842 roku w Grabowie zawiązał się komitet budowy kościoła, który po zebraniu funduszy zakupił parcelę przy dzisiejszym pl. Matki Teresy z Kalkuty 5 (niem. Am Grabower Markt). Mieszkańcy Grabowa należeli do parafii św. Piotra i Pawła msze odbywały się od 1854 roku w budynku szkoły nawigacji. W 1859 roku wykonano projekt kościoła. W 1865 roku Grabowo zostało osobną gminą protestancką. W 1874 roku komitet budowy kościoła zakupił działkę budowlaną przy północnym skraju cmentarza przy ul. Malczewskiego. W 1882 roku radca budowlany Bohl wykonał projekt świątyni, który został zaktualizowany przez inspektora budowlanego Königa ze Szczecina. Kamień węgielny został położony 18 września 1888. Prace budowlane nadzorował inspektor König i technik C. Schmidt ze Szczecina. Mistrzem murarskim był Klinge z Grabowa, roboty ciesielskie wykonywał C.Gerloff. Budowę ukończono w 1890. Uroczyste poświęcenie miało miejsce 21 maja tego samego roku. Koszt budowy wyniósł 200 tysięcy ówczesnych marek. Neogotyckiej budowli nadano wezwanie Friedenskirche – kościoła Pokoju. Świątynia otrzymała bogate wyposażenie: ołtarz główny z obrazem Ukrzyżowanie Chrystusa i reliefami przedstawiającymi św. Piotra i Pawła, chrzcielnicę z białego i czarnego marmuru, ambonę, organy firmy Gruneberg. Ściany pokryto polichromiami i cytatami z Pisma Świętego. Rzeźbiarsko – malarski wystrój zaprojektował prof. dr Friedrich Pfannschmidt. W oknach osadzono witraże. W wieży zawieszono trzy dzwony. Kościół zbudowany z czerwonej maszynowej cegły założono na planie krzyża, długości 46 m i 15,9 m szerokości. Kościół posadowiono na fundamentach z kamieni granitowych. Budowla miała trzy nawy z transeptem, prostokątne prezbiterium, oraz kwadratową w rzucie wieżę, w której znajdowało się główne wejście do świątyni.

Naloty dywanowe 11 kwietnia i 30 sierpnia 1944 zniszczyły kościół w około 70%. Runęło zwieńczenie wieży, spalił się dach nad korpusem, zawaliły się szczyty i sklepienia we wnętrzu. Zniszczeniu uległo całe wyposażenie. W pierwszych latach po wojnie planowano rozbiórkę świątyni. Spotkało się to ze sprzeciwem wiernych, którzy napłynęli z zajętych przez ZSRR terenów Polski wschodniej. Protesty koordynował ks. Zygmunt Bronisławski. Decyzję o rozbiórce ostatecznie cofnięto w 1948, a świątyni nadano wezwanie św. Stanisława Kostki. Po odbudowie kościół poświęcono 16 lipca 1949. Dokonał tego administrator apostolski ks. Edmund Nowicki.

W latach sześćdziesiątych część kościoła zaadaptowano na salki katechetyczne, co zmniejszyło powierzchnię i zeszpeciło oryginalne wnętrze świątyni. Była to konieczność, wynikająca z braku jakichkolwiek pomieszczeń na prowadzenie katechizacji. Parafia (największa w diecezji) liczyła wtedy około 35 tysięcy mieszkańców. W latach 1972–1975 wybudowano plebanię i zaplecze (księża mieszkali dotąd jako sublokatorzy w dzielnicy). W 1982 oddano do użytku nowy dach kościoła – roboty dekarskie wykonał Stanisław Sołtys z Limanowej. W latach 1983 – 1985 zrealizowano budowę domu katechetycznego, co pozwoliło przywrócić pierwotny wystrój świątyni. Do 1987 odtworzono oryginalne, neogotyckie sklepienia. W 1988 ukończono nową posadzkę z marmuru albańskiego, a w 1990 – witraże (projekt – Brunon Tode), ławki i organy. Na lata 1990 – 1995 przypada realizacja nowych ołtarzy. Ołtarz główny wykonany z brązu to procesja polskich świętych i błogosławionych do Jezusa Eucharystycznego (tabernakulum). Na ambonkach postacie Ewangelistów. Ołtarz Maryjny stanowi wotum Nawiedzenia w 1990: w środku obraz MB Częstochowskiej; z prawej strony – Jan Paweł II, z lewej – św. Otton – patron Pomorza. Ołtarz św. Stanisława Kostki – na płaskorzeźbach z brązu: z prawej – Kardynał Stefan Wyszyński, z lewej – ks. Jerzy Popiełuszko. Wszystkie elementy z brązu i marmuru wykonał krakowski artysta prof. Czesław Dźwigaj. W 1998 ukończono nowe drzwi i drogę krzyżową, a w 2000 zakończono rekonstrukcję wieży wraz z zegarem.

Pobyt Matki Teresy z Kalkuty

W dniu 10 czerwca 1987 w domu przylegającym do kościoła gościła Matka Teresa z Kalkuty. Od tego dnia rozpoczęły misję w Szczecinie Siostry Misjonarki Miłości. Stąd też pochodzi nazwa pobliskiego placu.

Zabytek

Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 1376 (decyzja DZ-4200/23/O/98 z dnia 3 lipca 1993, nazwa na liście: kościół św.Stanisława Kostki).

Zobacz też

• Cmentarz przy ul. Malczewskiego

Linki zewnętrzne

• Strona parafii

Przypisy

Autor opracowania: Marek Łuczak