Pałac (Leśno Górne)

Pałac w Leśnie Górnym
Nazwa niemiecka	Hohenleese
Lokalizacja	Leśno Górne, gmina Police
Projektant	nieznany
Data budowy	2 poł. XIX w. (pocz.1862 r. ), przeb. 1925 r.

Pałac w Leśnie Górnym (niem. Hohenleese, gmina Police)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1276 roku, w której odnajdujemy nazwę Lesen lub Lezen.

Prawdopodobnie w XVII wieku we wsi powstała cegielnia. Posiadłość była domeną królewską i została sprzedana przez państwo w 1785 roku jako dzierżawa dziedziczna z 11 budynkami mieszkalnymi oraz 23 zabudowaniami gospodarczymi o łącznym areale 1 311 mórg.

W latach 1813–1820 właścicielem majątku był szczeciński kupiec Kraft, a następnie do 1840 roku szambelan dworu von Ramin. Od 1862 roku osada należała do pomorskiego szlachcica Schwarzwachtera, a następnie, w tym samym roku, właścicielami posiadłości zostali szczecińscy bankierzy – Durr i Ludwig. W majątku funkcjonowały: cegielnia, zakład kowalski i zakład kołodziejski. W 1862 roku miejscowość zamieszkiwało 141 mieszkańców, liczyła 11 dymów, a większość ludności pracowała w torfowni.

Kolejnymi właścicielami majątku byli: w latach 70. XIX wieku rodzina Margnardtów, w latach 80. rodzina Mahnów, a w latach 90. Schoefflerów. W 1892 roku majątek razem z pobliskim Sierakowem obejmował powierzchnię 353 ha ziemi. Do początków XX wieku jego właścicielem był Hermann Schoeffler. Obszar gruntów uprawnych folwarku głównego wynosił 894 morgi, w tym część zajmowała cegielnia, która dawała pracę wielu okolicznym rodzinom. Ostatnimi właścicielami majątku od 1920 roku byli Johannes i Emma Brüssowowie. W wyniku kryzysu światowego, majątek został wystawiony na sprzedaż i kupiony przez spółkę „Kuckenmühler Anstalten”, która prowadziła domy opieki społecznej. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 90 mieszkańców.

Dwór

We wsi znajduje się dwukondygnacyjny pałac, o powierzchni 640 m², zbudowany w drugiej połowie XIX wieku (budowa rozpoczęta w 1862 roku). Jest to budynek w stylu neogotyckim na rzucie nieforemnego prostokąta z ośmioboczną wieżą w narożniku. Około 1925 roku pałac został wyremontowany po wcześniejszym pożarze, zainstalowano centralne ogrzewanie i elektryczność.

Po II wojnie światowej w pałacu stacjonowało wojsko, następnie do 1992 roku był siedzibą PGR-u. Po zupełnym zniszczeniu został wyremontowany i obecnie należy do prywatnego właściciela.

W pobliżu zachowały się zabudowania folwarczne oraz park dworski z bogatym drzewostanem złożonym m.in. z wierzby płaczącej, lip, dębów i klonów. W parku znajdują się również cmentarz rodowy z głazami z wyrytym cyrklem i kątownikiem (symbol masonerii) oraz dwa żeliwne krzyże.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie

Autor opracowania: Maciej Burdzy