Paprykarz szczeciński
Paprykarz szczeciński – konserwowe zmielone mięso rybie z ryżem, cebulą, koncentratem pomidorowym, olejem roślinnym oraz z dodatkiem przypraw i soli
Historia
Paprykarz szczeciński został wyprodukowany w połowie lat 60. XX w. przez pracowników laboratorium Przedsiębiorstwa Połowów Dalekomorskich i Usług Rybackich GRYF w Szczecinie na zlecenie szefa produkcji Wojciecha Jakackiego. Produkt ten był wynikiem pomysłu racjonalizatorskiego na zagospodarowanie odpadów po wykrawaniu kostki rybnej z zamrożonych bloków rybnych. Pierwowzorem paprykarza szczecińskiego była afrykańska potrawa czop-czop (oryg. nazwa Tiep bou dienn Sénégalais), której smak zachwycił technologów z polskich statków-chłodni do połowów dalekomorskich podczas pobytu w portach u wybrzeży Afryki Zachodniej w tych latach. Poza mięsem, uzyskiwanym ze ścinków powstałych przy krojeniu zamrożonych bloków rybnych w kostki, w ilości 50% zawartości puszki konserwowej z różnych gatunków afrykańskich ryb, w pierwotnym oryginalnym paprykarzu szczecińskim była pulpa pomidorowa sprowadzana z Bułgarii i Węgier, ostra afrykańska papryczka pima oraz warzywa i przyprawy. Pierwsze puszki paprykarza zostały wyprodukowane w 1967 roku. 1 grudnia 1968 roku szczecińska puszka paprykarza otrzymała znak jakości Q.
Paprykarz szczeciński eksportowano do 32 krajów. Po utracie przez Polskę łowisk afrykańskich zamiast dotychczasowych gatunków ryb do produkcji wykorzystywano atlantyckiego mintaja i mirunę. W latach 80. używano także błękitka falklandzkiego, co budziło sprzeciw konsumentów ze względu na skażenie tej ryby pasożytem przypominającym ziarna ryżu, które są typowym składnikiem paprykarzy.
Podczas kryzysu gospodarczego w PRL paprykarz często nie spełniał wymogu pierwotnej normy zawartości 50% mięsa rybiego, bo oprócz mięsa rybiego trafiały do niego takie odpady jak łuski, fragmenty płetw, ości, głowy i kręgosłupy rybie. Istniała również wersja paprykarza z kaszą pęczak zamiast ryżu.
Nazwa „paprykarz szczeciński” nie była zastrzeżona, dlatego wyroby rybne pod tą nazwą produkuje wiele firm w całej Polsce.
Paprykarz szczeciński jako produkt tradycyjny
Pod koniec lipca 2010 roku marszałek województwa zachodniopomorskiego złożył wniosek do Ministerstwa Rolnictwa o wpisanie paprykarza szczecińskiego na listę produktów tradycyjnych, co dało szansę na zakończenie batalii o odzyskanie przez Szczecin prawa do wyrobu. 13 grudnia 2010 roku paprykarz szczeciński stał się produktem tradycyjnym w kategorii Produkty rybołówstwa w województwie zachodniopomorskim.
W Szczecinie produkcję paprykarza szczecińskiego według opracowanej przez siebie nowej receptury nawiązującej do tradycyjnej wersji paprykarza rozpoczęła w 2015 roku Szczecińska Manufaktura NEMO, która początkowo sprzedawała go tylko w sklepie firmowym. Od 2021 roku firma ta sprzedaje swój produkt sklepom w całej Polsce. W 2025 roku „Paprykarz Szczeciński” tej firmy otrzymał certyfikat Zrobione w Szczecinie w kategorii Produkty. Certyfikaty takie są przyznawane corocznie od 2018 roku najlepszym lokalnym markom Szczecina, a projekt koordynuje Agencja Rozwoju Metropolii Szczecińskiej.
Galeria zdjęć
-
Paprykarz szczeciński w puszce i na kromkach -
Świadectwo racjonalizatorskie z 1967 roku -
Paprykarz szczeciński firmy NEMO ze Szczecina
Bibliografia
- Produkty: Paprykarz szczeciński. „Przemysł spożywczy” on-line (dostęp 21.03.2026)
- Marek Rudnicki. Paprykarz szczeciński był opatentowany?. GS24.pl z 30 stycznia 2011 (dostęp 21.03.2026)
- Ani z papryki, ani ze Szczecina: Suplement. Paprykarz szczeciński z pieprzem nigeryjskim na stronie „Z widelcem wśród książek” (dostęp 21.03.2026)
- Lista produktów tradycyjnych. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dostęp 21.03.2026)
- Paprykarz szczeciński na stronie firmy NEMO (dostęp 21.03.2026)
- Julian Masewicz. Paprykarz szczeciński – powrót króla ze Szczecina. Hotmag.pl (dostęp 21.03.2026)
- Piotr Zieliński. Laureaci „Zrobione w Szczecinie” 2025 ogłoszeni. „Wiadomości Szczecin” z 3 grudnia 2025 (dostęp 21.03.2026)
- Zrobione w Szczecinie. O projekcie – online (dostęp 21.03.2026)
