Park im. Stefana Żeromskiego
| Park im. Stefana Żeromskiego | |||
| |||
| Nazwa niemiecka | Grabower Anlagen | ||
| Dzielnica | Śródmieście | ||
| Powierzchnia | 24 ha | ||
| Data założenia | 1900 | ||
| [ Zobacz Park im. Stefana Żeromskiego na mapie.] | |||
Park im. Stefana Żeromskiego – park miejski w Szczecinie o powierzchni ok. 22 ha.
Park im. Stefana Żeromskiego leży w dzielnicy Śródmieście na osiedlu Stare Miasto. Ograniczony jest ulicami: Matejki, Malczewskiego, Parkową, Kapitańską, Storrady, Wawelską, Starzyńskiego i Zygmunta Starego. Granice parku wyznaczają jednocześnie granicę z osiedlem Grabowo. Właścicielem parku jest miasto Szczecin, a zarząd nad nim sprawuje Zakład Usług Komunalnych. Park nie jest ogrodzony, w wielu miejscach oddziela go od ruchliwych ulic niski murek lub skarpa. W ramach projektu budżetu obywatelskiego z 2018 roku wykonano część nowych ścieżek spacerowych.
Zabytek
Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 1030 (decyzja Kl.I.5340/25/83 z dnia 15 listopada 1983, nazwa na liście: park im. S. Żeromskiego)[1].
Przyroda
Park ma charakter parku dendrologicznego, w którym występują m.in. trzy okazy platanów o wymiarach pomnikowych zaliczane do grupy najstarszych drzew w parku. Do grupy najstarszych drzew w wieku ok. 200 lat oprócz platanów należą: cisy, dęby, buki, klony i kasztanowce. W szacie roślinnej przetrwały liczne okazy starych drzew (kasztanowce, odmiany dębów, lipy, klony, buki) oraz liczne skupiny krzewów. Wśród krzewów dominują rozrośnięte cisy formy drzewiastej i krzewiastej. Rosną tu cenne odmiany drzew: dębu (Quercus alba folia elongata, Q. cerris, Q. cerris var. Austriaca, Q. frainetto, Q. Iberia, Q. macrocarpa), klonów (Acer cappadoccicum, A. tataricum, A. opalus), kasztan jadalny (Castanea sativa), szupin japoński (Sophora japonica). Z egzotycznych krzewów na uwagę zasługują: kolkwicja chińska (Kolkwitzia amabilis), różowiec biały (Rhodotypos scandens) i parczelina trójlistkowa (Ptelea trifoliata). W czasie inwentaryzacji roślinności (przeprowadzonej w latach 1985-1986, 1998) w parku odnotowano 177 gatunków i odmian drzew i krzewów.
Budynki
Na terenie parku znajdują się dwa budynki:
- Hotel „Park“ (dawniej Dom Parkowy) w samym centrum parku, zbudowany w pierwszych latach XX w. według projektu Wilhelma Meyer-Schwartau, Pierwotnie była to kawiarnia, w której od 1912 odbywały się koncerty muzyczne, wieczorki taneczne, występy wokalne, bankiety i przyjęcia. Obecnie w budynku tym mieści się hotel wraz z restauracją.
- tzw. „Domek Grabarza” (na wysokiej skarpie przy ulicy Storrady) - jeden z nielicznych już drewnianych domków w mieście, a mieszkał w nim ogrodnik; zbudowano go w początkach XIX w. Obecnie budynek jest siedzibą stowarzyszenia Klub Storrady, które prowadzi działalność kulturalną dla mieszkańców miasta. Odbywają się tu koncerty jazzowe, przedstawienia teatralne, spotkania poetyckie. Część z tych imprez odbywa się na dworze przed domkiem.
Rzeźby i pamiątkowe głazy
Na terenie parku umieszczono kilka rzeźb i innych elementów małej architektury:
- Pomnik z wizerunkiem Stefana Żeromskiego – autor: Sławomir Lewiński (1978)
- Rzeźba "Fontanna" – autor: Sławomir Lewiński (1975-1977)
- Rzeźba "Macierzyństwo" – autor: Anna Paszkiewicz (1970)
- Rzeźba "Prometeusz" – autor: Anna Paszkiewicz (1978)
- Głaz z tablicami poświęconymi "Synom Pułku" – autor tablic: Jan Kryszkiewicz (1978, 2005)
- Głaz "Adam" – pomnik przyrody
Historia
Pierwszy zalążek obecnego parku powstał w 1721, kiedy w rejonie obecnych ulic Kapitańskiej i Storrady utworzono cmentarz ewangelicki dla mieszkającej w Szczecinie mniejszości francuskiej. W 1802 z uwagi na nowe prawo zabraniające chowania zmarłych w kościołach i na przykościelnych cmentarzach wydzielono za Bramą Królewską, pomiędzy Fortami Leopold i Wilhelm (w rejonie obecnych ulic Malczewskiego i Matejki), cmentarz miejski (nazwany Grabowskim). W 1900 decyzją władz miasta cmentarze Francuski i Grabowski zostały zlikwidowane, a w ich miejscu utworzono obecny park.
Galeria
-
Park (Grabower Anlage) na pocztówce z 1905 roku
fotopolska.eu -
Fontanna w parku na pocztówce z lat 1905-1910
fotopolska.eu -
Niecka za hotelem „Park” (1941)
fotopolska.eu -
Pomnik Stefana Żeromskiego
foto: E. Skórska (2024) -
Park Hotel w Parku im. Stefana Żeromskiego
foto: E. Skórska (2024) -
Domek „Grabarza” w Parku im. Stefana Żeromskiego
foto: E. Skórska (2023) -
Głaz z tablicami pamięci „Synów Pułku”
foto: E. Skórska (2024) -
Rzeźba „Fontanna”
foto: E. Skórska (2024) -
Rzeźba „Macierzyństwo II” autorstwa Anna Paszkiewicz
foto: Hauka, fotopolska.eu (2021) -
Rzeźba „Prometeusz” w pobliżu schodów prowadzących od ul. Świętosławy do Admiralskiej, fotopolska.eu (2021) -
Fragment parku w maju 2023
foto: E. Skórska (2023) -
Nowa ścieżka w Parku Żeromskiego
foto: E. Skórska (2024)
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
Bibliografia
- Anna Walkiewicz. Park miejski im. Stefana Żeromskiego (dostęp 28.01.2024)
- Park im. Stefana Żeromskiego w Szczecinie Wikipedia (dostęp 28.01.2024)
- Park Żeromskiego (dostęp 28.01.2024)
- Park im. Stefana Żeromskiego w Szczecinie (dostęp 28.01.2024)
- Rewitalizacja alejek i modernizacja otoczenia w Parku Żeromskiego (dostęp 28.01.2024)
- Marcin Gigiel. Kolejne alejki w parku Żeromskiego zostaną wyremontowane. Portal wszczecinie.pl (dostęp 28.01.2024)
