Tadeusz Galiński

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tadeusz Galiński
archeolog
brak zdjecia
brak zdjecia
independent.academia.edu


Tadeusz Galiński – archeolog, muzealnik, pracownik naukowy PAN. Dr hab. prof. IAE PAN. Należy do wąskiego grona badaczy zajmujących się najstarszymi etapami osadnictwa na Pomorzu Zachodnim

Życiorys

Absolwent studiów archeologicznych na Uniwersytecie Łódzkim, które ukończył w 1979. Tego samego roku został zatrudniony w Dziale Archeologii Muzeum Mazowieckiego w Płocku. W maju 1982 roku przeniósł się do Muzeum Narodowego w Szczecinie, do Działu Archeologii, którego był kierownikiem w latach 1998–2002.

Od początku zainteresowania badawcze T. Galińskiego koncentrowały się na zagadnieniach związanych z starszymi epokami kamienia. W okresie pracy muzealnej (1982–2002) podejmował wielotorowe działania. Prowadził intensywne prace terenowe, pozyskując interesujące źródła archeologiczne zarówno w drodze wykopalisk, jak i prospekcji powierzchniowych. Te ostatnie miały na celu wyszukiwanie nowych stanowisk paleolitycznych i mezolitycznych, szczególnie w obszarze lewobrzeżnej Odry (1982–1996). Przez wiele sezonów realizował również badania powierzchniowe AZP (Archeologiczne Zdjęcie Polski) na terenie dawnego województwa szczecińskiego. Równolegle do tych prac prowadził wzmożone studia, czego wyrazem są liczne publikacje naukowe.

W 1983 r. odbywał stypendium naukowe w Republice Federalnej Niemiec, w ramach wymiany międzynarodowej młodych pracowników naukowych, a w 1985 r. stypendium naukowe w Danii, ufundowane przez tamtejszy rząd.

W 1987 roku obronił doktorat z zakresu mezolitu Pomorza, a w 1998 zyskał tytuł doktora habilitowanego na podstawie rozprawy dotyczącej problematyki mezolitu Europy. W 2003 roku T. Galiński został pracownikiem naukowym IAE PAN (Instytut Archeologii i Etnologii Polskiej Akademii Nauk), zatrudnionym w Ośrodku Interdyscyplinarnych Badań Archeologicznych.

Od 2006 roku prowadzi badania wykopaliskowe na stanowisku w Bolkowie. Miejsce to, położone nad jeziorem Świdwie, skrywa bogate ślady osadnictwa paleolitycznego i mezolitycznego. Odkryto tu bowiem unikatowe pozostałości związane zarówno z kulturą duchową (np. zdobioną włócznia obrzędowa, żerdziową konstrukcję otoczoną kamieniami – sanktuarium, przedmioty rogowe i kościane zdobione rytami, drewniane figurki i maski, amulety), jak i życiem codziennym (np. fragmenty łuków, ostrza kościane, ostrza włóczni, haczyki, kopaczka drewniana, pociski do procy). T. Galiński kontynuuje także intensywną pracę gabinetową. Efektem tych analiz są monografie dwóch ważnych stanowisk archeologicznych: w Rotnowie i Tanowie. Książki te ukazały się kolejno w 2007 i 2015 roku.

Poza działalnością stricte naukową T. Galiński ma na swoim koncie współautorstwo w opracowaniu scenariusza i realizacji stałej wystawy archeologicznej „Pradzieje Pomorza na lądzie i morzu” eksponowanej od 11 listopada 1988 do 2010 roku w gmachu MNS przy Wałach Chrobrego 3.

Przez wiele lat był członkiem szczecińskiego Oddziału SNAP (Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich), a w okresie 2001–2004 jego prezesem. W latach 2003–2007 redagował rocznik muzealny, który od tego momentu zaczął ukazywać się w zmienionej formule merytorycznej i graficznej jako "Materiały Zachodniopomorskie. Nowa Seria". Był także współredaktorem „Res et Fontes” (2003) – Księgi Jubileuszowej poświęconej znanemu szczecińskiemu archeologowi dr. Eugeniuszowi Cnotliwemu w 70. rocznicę urodzin. T. Galiński nie stroni także od popularyzowania wiedzy o najstarszych odkryciach archeologicznych na Pomorzu Zachodnim w przestrzeni medialnej.

Badania archeologiczne (wykopaliskowe)

  • 1982–1996, 1999–2002 – Tanowo k. Szczecina (paleolit schyłkowy, mezolit, protoneolit),
  • 1982–1984 – Dobra i Grzepnica k. Szczecina (mezolit)
  • 1996 – Łęgi k. Szczecina (paleolit schyłkowy, mezolit)
  • 1997 – Kocierz nad Regą (mezolit)
  • 1997–1998 – Rotnowo (paleolit, mezolit)
  • 2000 – Płoty–Budziszcze (mezolit)
  • 2006, 2010–2016 – Bolków nad jeziorem Świdwie (paleolit, mezolit)

Publikacje (wybór)

  • 1984 Badania stanowisk mezolitycznych w Dobrej i Grzepnicy, woj. szczecińskie w latach 1982–* 1984, Materiały zachodniopomorskie, t. 30, s. 7–22.
  • 1991 Uwagi na temat mezolitu ceramicznego i neolitu strefy leśnej na Niżu polskim, „Archeologia Polski”, t. 36/1–2, s. 5–71.
  • 1992 Mezolit Pomorza, Szczecin.
  • 1992 Obozowisko mezolityczne i protoneolityczne na stanowisku w Tanowie badane w latach 1989–1991, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 38, s. 53–122.
  • 1994 Przemysł krzemienny zespołów końcowomezolitycznych i protoneolitycznych w Europie zachodniej i na Pomorzu, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 40, s. 7–74.
  • 1997 Mezolit Europy, Szczecin. ISBN: 83-907329-5-5.
  • 1997 Materiały do mapy osadnictwa w epoce kamienia na Pomorzu Zachodnim, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 43, s. 7–98.
  • 1998 Obozowiska późnopaleolityczne i mezolityczne w Łęgach, woj. szczecińskie, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 44, s. 7–42.
  • 1999 Stanowisko późno paleolityczne w Kocierzy, „Materiały Zachodniopomorskie”, t. 45, s. 7–66.
  • 2002 Społeczeństwa mezolityczne. Osadnictwo, gospodarka, kultura ludów łowieckich w VIII–IV tys. p.n.e. na terenie Europy, Szczecin. ISBN: 83-86136-11-1.
  • 2004 Stanowisko mezolityczne w Płotach. Inwentarze maglem oskie z ostrzami typu Vig, „Materiały Zachodniopomorskie”, Nowa Seria, t. 1, s. 5–62.
  • 2005-2006 Osadnictwo późno paleolityczne w rejonie jeziora Świdwie na Pomorzu Zachodnim, „Materiały Zachodniopomorskie”, Nowa Seria, t. 2/3, s. 43–77.
  • 2007 My own excavations and discoveries of Final Paleolithic assemblages on the European Plain, [w:] Studies in the Final Palaeolithic settlement of the Great European Plain, M. Kobusiewicz, J. Kabaciński red., Poznań, s. 129–137.
  • 2007 Rotnowo. Stanowisko paleolityczne i mezolityczne w Dolinie Lubieszowej na Pomorzu Zachodnim. Warszawa. ISBN: 978-83-89499-29-5.
  • 2012 Kultura protoneolityczna na Pomorzu w świetle najnowszych badań w Tanowie, „Archeologia Polski”, t. 57/1–2, s. 79–112.
  • 2014 Obozowiska łowieckie ze schyłku preborealu w Bolkowie na Pomorzu Zachodnim, „Archeologia Polski”, t. 59/1–2, s. 79–120.
  • 2015 Bolków nad jeziorem Świdwie. Nowe materiały kultury ahrensburskiej, „Materiały Zachodniopomorskie”, Nowa Seria, t. 10 (2013), s. 7–113.
  • 2015 Najstarsze osadnictwo mezolityczne w strefie zachodniobałtyckiej w świetle badań stanowiska Bolków 1, „Przegląd Archeologiczny”, t. 63, s. 29–55.
  • 2015 Sanktuarium szamańskie z okresu mezolitu w Bolkowie nad jeziorem Świdwie na Pomorzu, „Archeologia Polski” t. 60/1-2, s. 93–121.
  • 2015 Tanowo. Obozowiska łowców epoki paleolitu i mezolitu na Pomorzu, Warszawa. ISBN-978-83-63760-51-9.
  • 2016 Protoneolit. Obozowiska łowieckie ze schyłku okresu atlantyckiego w Tanowie na Pomorzu Zachodnim, Warszawa. ISBN 978-83-63760-67-0.
  • 2017 Wioska łowców mezolitycznych w Bolkowie nad Jeziorem Krynickim na Pomorzu Zachodnim. Próba rekonstrukcji, „Archeologia Polski” t. 62, s. 39–63.
  • 2018 Epiahrensburgian. Osadnictwo paleolityczne w początkach holocenu na stanowisku w Bolkowie na Pomorzu Zachodnim, „Przegląd Archeologiczny”, t. 66, s. 5–30.
  • 2019 Paleolit i mezolit na Pomorzu, Szczecin. ISBN 978-83-907329-6-1.
  • 2019 Wczesnomezolityczne łuki myśliwskie z Bolkowa na Pomorzu Zachodnim, „Archeologia Polski” t. 64, s. 73–121.
  • 2020 Bolków. Stanowisko paleolityczne nad jeziorem Świdwie na Pomorzu Zachodnim / Bolków. A palaeolithic site on the Świdwie Lake in Western Pomerania. Szczecin. ISBN 978-83-907329-6-3.
  • 2020 Znaleziska plejstoceńskich i wczesnoholoceńskich harpunów i ostrzy kościanych i rogowych w południowej strefie Morza Bałtyckiego / Finds of Pleistocene and Early Holocene bone and antler harpoons and points from the Southern Baltic Zone. Szczecin. ISBN 978-83-907329-1-6.
  • 2021 Sanktuarium szamańskie sprzed 9 tys. lat w Bolkowie na Pomorzu Zachodnim / A 9,000-year-old shamanic sanctuary in Bolków in Western Pomerania. ISBN 978-83-907329-7-8.
  • 2021 Grób kultury maglemoskiej w Bolkowie na Pomorzu Zachodnim, „Archeologia Polski” t. 66, s. 71–91.
  • 2022 Siekierka kamienna z Bolkowa nad jeziorem Świdwie. Najstarszy ślad penetracji terenów nad dolną Odrą przez społeczności wczesnoneolityczne?, ”Archeologia Polski” tom 67, s. 31–59.
  • 2024 Osadnictwo mezolityczne na stanowisku w Bolkowie na Pomorzu Zachodnim / Mesolithic settlement at the site of Bolków in Western Pomerania. Szczecin. ISBN 978-83-907329-3-0.

Bibliografia

  • Archiwum SNAP Oddział Szczecin
  • Encyklopedia Szczecina, T. 1, 1999 Szczecin.
  • „Materiały Zachodniopomorskie”, Sprawozdania: t. 28–46 (1982–2000).

Linki zewnętrzne



Autor opracowania: Dorota Kozłowska



Redakcja: Sylwia Wesołowska


Źródło: „https://pomeranica.pl/wiki/index.php?title=Tadeusz_Galiński&oldid=251446”