Zygmunt Duczyński
| Zygmunt Duczyński | |||
| reżyser teatralny, scenarzysta | |||
| |||
| Data urodzenia | 2 czerwca 1951 | ||
| Miejsce urodzenia | Głuszyca | ||
| Data śmierci | 15 marca 2006 | ||
| Miejsce śmierci | Szczecin | ||
| Miejsce spoczynku | Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 44-2-19) | ||
| Lokalizacja grobu | zobacz na mapie | ||
Zygmunt Duczyński (1951-2006) – reżyser, scenarzysta, założyciel Teatru Kana i Ośrodka Teatralnego Kana w Szczecinie
Życiorys
Zygmunt Duczyński urodził się 2 czerwca 1951 roku w Głuszycy na Dolnym Śląsku. Studiował polonistykę w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Szczecinie. Ukończył Studium Teatralne Centralnej Poradni Amatorskiego Ruchu Amatorskiego w Warszawie.
W 1979 roku założył w Szczecinie Teatr Kana. Prowadził nieprzerwanie działalność artystyczną i warsztatową, realizując kolejne premiery i przygotowując zespół aktorski do pracy na scenie. Współpracował z innymi polskimi grupami alternatywnymi, m.in. z Teatrem Ósmego Dnia, Provisorium, Grupą Chwilową, zespołami muzycznymi (Kwartet Jorgi, Dikanda), międzynarodowymi ośrodkami teatralnymi (Ośrodek Grotowskiego we Wrocławiu, Schloss Broellin) oraz ze szczecińskim środowiskiem offowym i studenckim.
Był autorem nazwy Kontrapunkt, którą dodano do Ogólnopolskiego Festiwalu Teatrów Małych Form. Był także jednym z organizatorów tego festiwalu w zmienionej formule oraz członkiem Komisji Artystycznej (od 1995).
Jego dwa najsłynniejsze spektakle – Moskwa - Pietuszki i Noc, prezentowane były na licznych festiwalach w Polsce i za granicą, m.in. w Holandii, Niemczech, Rosji, Wielkiej Brytanii oraz w Stanach Zjednoczonych.
Był jednym z najważniejszych twórców teatru alternatywnego w Polsce.
Pracował także jako terapeuta, głównie z młodzieżą uzależnioną od narkotyków.
W 1994 roku wspólnie z zespołem Teatru Kana został laureatem Nagrody Artystycznej Miasta Szczecina. W 2005 roku został uhonorowany tytułem Ambasador Szczecina (wspólnie z zespołem Teatru Kana).
Zmarł 15 marca 2006 roku w Szczecinie. Został pochowany 20 marca na Cmentarzu Centralnym (kw. 44-2-19).
Twórczość
| Tytuł | Autor | Forma twórczości | Teatr | Data premiery |
|---|---|---|---|---|
| Być | Zygmunt Duczyński | reżyseria | Teatr Kana | 1977 |
| Spektakl | Zygmunt Duczyński | reżyseria | Teatr Kana | 1979 |
| Abaddon | Zygmunt Duczyński wg Ciemności kryją ziemię Jerzego Andrzejewskiego | reżyseria | Teatr Kana | 1981 |
| Księga o życiu, śmierci i twórzości Osipa Mandelsztama | Zygmunt Duczyński | reżyseria | Teatr Kana | 1982 |
| Krótka historia Europy | Zygmunt Duczyński wg prozy Eliasa Canettiego, Ryszarda Krynickiego i Helmuta Kajzara | reżyseria | Teatr Kana | 1982 |
| Czarne światła | Zygmunt Duczyński wg Jeana Geneta | reżyseria | Teatr Kana | 1985 |
| Bezsenność | Zygmunt Duczyński | reżyseria | Teatr Kana (przedstawienie uliczne) | 1987 |
| Moskwa - Pietuszki (monodram na podst. poematu o tym samym tytule) | Wieniedikt Jerofiejew | adaptacja (z Jackiem Zawadzkim), scenografia, reżyseria | Teatr Kana | 29 kwietnia 1989 |
| Noc | Zygmunt Duczyński wg Wieniedikta Jerofiejewa i Josifa Brodskiego | scenariusz, reżyseria, kostiumy i rekwizyty | Teatr Kana | 25 maja 1993 |
| Szlifierze nocnych diamentów | Zygmunt Duczyński | scenariusz (współpraca Dariusz Bitner), reżyseria | Teatr Kana | 8 grudnia 1996 |
| Ja, Henryk Bilke | Ryszard Słowicki | adaptacja (z Arkadiuszem Buszko), reżyseria | Teatr Kana | 25 lutego 2000 |
| J.P. odkrywa Amerykę | Dario Fo | reżyseria, scenografia | Teatr Kana | 9 czerwca 2000 |
| Rajski Ptak | Zygmunt Duczyński wg Mateia Călinescu, Leo Lipskiego, Wieniedikta Jerofiejewa | scenariusz, reżyseria, scenografia | Teatr Kana | 15 października 2000 |
| Lament Doctoris Fausti | Tomasz Mann | współpraca reżyserska, światło | Teatr Kana | 26 marca 2002 |
| Miłość Fedry | Sarah Kane | scenariusz, reżyseria | Teatr Kana | 1 marca 2003 |
| Widmokrąg | Zygmunt Duczyński | reżyseria | Teatr Kana (widowisko plenerowe) | 2003 |
Na scenie
Nagrody i wyróżnienia
- 1994 – nagroda First Fringe dla spektaklu Noc w reż. Zygmunta Duczyńskiego na Światowym Festiwalu Sztuki w Edynburgu
- 1994 – nagroda Critics Award Edinburgh International dla spektaklu Noc w reż. Zygmunta Duczyńskiego na Światowym Festiwalu Sztuki w Edynburgu
- 1994 – Nagroda Artystyczna Miasta Szczecina (wspólnie z Teatrem Kana)
- 1997 – wyróżnienie Critics Picks dla najlepszego przedstawienia tygodnia w Los Angeles dla spektaklu Noc w reż. Zygmunta Duczyńskiego (luty)
- 2003 – nagroda za przedstawienie Rajski ptak (scen. i reż. Zygmunt Duczyński) na I Przeglądzie Monodramów Współczesnych w Warszawie
- 2003 – Srebrna Nike - nagroda TU Allianz Polska w kategorii kultura dla Teatru Kana, Szczecin
- 2004 – Oko Recenzenta dla Teatru Kana „za koncepcję, organizację i realizację Festiwalu Artystów Ulicy, imprezy, dzięki której teatr dociera nie tylko do teatromanów o wysublimowanych gustach, ale wszystkich zjadaczy chleba"
- 2005 – Ambasador Szczecina (wspólnie z Teatrem Kana)
- laureat plebiscytu „Nieprzeciętni” organizowanego przez redakcję „Głosu Szczecińskiego"
Ciekawostki
- Sylwetkę twórcy przybliża Bogdan Twardochleb we wspomnieniu Zygmunt Duczyński (1951-2006): dla tego życia opublikowanym w „Kronice Szczecina 2006” (s. 163-164)
- Imieniem reżysera nazwano ulicę w Szczecinie, nieopodal siedziby Teatru Kana (dawna ul. Wyszaka)
Bibliografia
- Encyklopedia Szczecina t. I A-O (pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Ryszard Markow), Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 1999
Inne źródła
- Strona internetowa Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie
- Strona internetowa Teatru Kana w Szczecinie
