Michał Rajski
| Michał Rajski | |||
| aktor, reżyser | |||
|
| |||
| Data urodzenia | 8 lutego 1925 | ||
| Miejsce urodzenia | Pobużne | ||
Michał Rajski (ur. 1925) – aktor, reżyser
Życiorys
Michał Rajski urodził się 8 lutego 1925 roku we wsi Probużna w woj. tarnopolskim (obecnie Ukraina). Jego ojciec był introligatorem.
We wczesnej młodości jego rodzina przeniosła się do Czortkowa. Tam uczęszczał do szkoły powszechnej i gimnazjum (do 1941). Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej i zajęciu tego terytorium przez wojska niemieckie, został osadzony w obozie w Jeziernej. W 1942 roku został przeniesiony do obozu w Tarnopolu. W 1943 roku zbiegł z obozu i przez pewien czas ukrywał się w lasach. Stamtąd przedostał się do Rumunii. Po wyzwoleniu Rumunii w 1944 roku udał się do Bukaresztu, gdzie zaangażował się do teatru jako aktor. W 1946 roku opuścił Rumunię i wyjechał do Niemiec, skąd w 1947 roku repatriował się do Polski. Zamieszkał w Katowicach. Tu uczęszczał do Wyższego Studium Nauk Społeczno-Gospodarczych. Studia przerwał i rozpoczął pracę jako recytator w Artosie. Później został instruktorem Koła Dramatycznego przy Towarzystwie Społeczno-Kulturalnym Żydów w Katowicach. Pod koniec 1949 roku zaangażował się do Państwowego Teatru Żydowskiego w Łodzi, kierowanego przez Idę Kamińską. Tu w czerwcu 1950 roku zadebiutował w sztuce Szołem Alejchema Sender Blank (Rodzina Blank) w reż. Jakuba Rotbauma. W 1952 roku przez jeden sezon występował w sztuce Maksa Baumana Glikl Hameln żąda... w reż. Idy Kamińskiej. W tym samym roku zdał eksternistyczny egzamin aktorski w Warszawie. W grudniu 1952 roku ożenił się.
W 1953 roku wraz z żoną przeniósł się do Szczecina. W tym samym roku został aktorem Państwowych Teatrów Dramatycznych. Niemal od początku pobytu w mieście związał się z amatorskim i studenckim ruchem teatralnym. Współpracował z Akademickim Teatrem Amatorskim, dla którego wyreżyserował Czarującą szewcową Federico Garcii Lorki. W marcu 1956 roku razem ze studentami Politechniki Szczecińskiej – Andrzejem Androchowiczem, Tadeuszem Klimowskim, Ryszardem Reichertem i Ireneuszem Krzysztofem Szmidtem, założył Akademicki Teatrzyk Satyryczny „Skrzat”. Został jego pierwszym kierownikiem artystycznym i reżyserem.
W czerwcu 1956 roku wszedł w skład 90-osobowej delegacji na spotkanie młodzieży państw nadbałtyckich w Rostocku (NRD).
Przez cały okres szczeciński sporadycznie grywał w Teatrze Żydowskim im. Estery Racheli Kamińskiej w Warszawie. Do zespołu tego teatru dołączył na stałe w 1958 roku. W 1961 roku, po występach teatru w Paryżu, nie powrócił do Polski. Z niewyjaśnionych przyczyn po pewnym czasie wrócił jednak do kraju i ponownie został zaangażowany do zespołu Teatru Żydowskiego. Grał w nim do 1965 roku.
W 1960 roku wystąpił w epizodycznej roli Aktora w filmie Kazimierza Kutza Nikt nie woła.
Późniejsze losy aktora nie są znane.
Teatr (Szczecin)
| Tytuł | Autor | Reżyser | Forma twórczości | Rola | Teatr | Data premiery |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Szczygli zaułek | George Bernard Shaw | Marian Godlewski | obsada aktorska | Kelner | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 17 grudnia 1953 |
| Księżniczka na ziarnku grochu | Hans Christian Andersen | Maria Straszewska | obsada aktorska | Rada Miejscowych Teatrów Dramatycznych | styczeń 1954 | |
| Na południe od 38 równoleżnika | Thai Dian Czub | Emil Chaberski | obsada aktorska | Ben Sen | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 8 maja 1954 |
| Imieniny pana dyrektora | Zdzisław Skowroński, Józef Słotwiński | Emil Chaberski | obsada aktorska | Kalita | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 1 lipca 1954 |
| Eugeniusz Oniegin | Aleksander Puszkin | Maria Straszewska | obsada aktorska | Narrator | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 11 października 1954 |
| Dom lalki (Nora) | Henrik Ibsen | Marian Godlewski | obsada aktorska | Doktor Rank | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 1 czerwca 1955 |
| Wilhelm Tell | Fryderyk Schiller | Emil Chaberski | obsada aktorska | Leithold | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 6 lipca 1955 |
| Maturzyści | Zdzisław Skowroński | Aleksander Fogiel | obsada aktorska | Kazek Wójcik, maturzysta | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 14 stycznia 1956 |
| Czarująca szewcowa | Federico Garcia Lorca | Michał Rajski | reżyseria | Akademicki Teatr Amatorski | 28 marca 1956 | |
| Neapol miasto milionerów | Eduardo de Filippo | Marian Godlewski | obsada aktorska | Ricardo Spasiano | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 12 maja 1956 |
| Karuzela | Marek Hłasko, Tadeusz Klimowski, Michał Rajski, Ryszard Reichert, Ireneusz Krzysztof Szmidt, Z. Staude, S. Sułek, R. Szadej | Kolektyw | autor tekstów, kierownictwo artystyczne | Akademicki Teatrzyk Satyryczny „Skrzat” | 3 czerwca 1956 | |
| Karuzela II (wersja rozszerzona na tournée zespołu po woj. szczecińskim) | Marek Hłasko, Tadeusz Klimowski, Michał Rajski, Ryszard Reichert, Ireneusz Krzysztof Szmidt, Z. Staude, S. Sułek, R. Szadej | Kolektyw | autor tekstów, kierownictwo artystyczne | Akademicki Teatrzyk Satyryczny „Skrzat” | lipiec 1956 | |
| Pastorałka | Leon Schiller | Ludwik Benoit | obsada aktorska | Diabeł | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 22 grudnia 1956 |
| Kapelusze | Edward Balcerzan, Andriej Błok, Andrzej Bursa, Ryszard Grabowski, Zbigniew Herbert, Tadeusz Klimowski, Ryszard Liskowacki, Jan Maciejowski, Sławomir Mrożek, Janusz Pietrzykowski, Józef Prutkowski, Michał Rajski, Ireneusz Krzysztof Szmidt, Tadeusz Śliwiak, Julian Tuwim | Michał Rajski | autor tekstów, reżyseria | Akademicki Teatrzyk Satyryczny „Skrzat” | maj 1959 |
Bibliografia
- Henryk Grynberg, Ciąg dalszy, Świat Książki, Warszawa 2008
Inne źródła
- Materiały ze zbiorów Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie
- Materiały ze zbiorów Andrzeja Androchowicza
