Teatr Lalek „Rusałka”

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wejście do TL „Rusałka” przy pl. Orła Białego 5. Od lewej: Dagny Koczorowska, Stanisław Lagun i Wiesława Kłodzińska

Teatr Lalek „Rusałka” powstał w listopadzie 1953 roku. Początkowo nie posiadał własnej sali widowiskowej. Inauguracyjny spektakl wystawiono w auli szkoły TPD nr 3 (róg al. Piastów i ul. Jagiellońskiej). Później spektakle odbywały się m.in. w auli szkoły nr 18, Domu Kultury Przyjaźni Polsko-Niemieckiej przy ul. Wawrzyniaka oraz w objeździe. Od 1 stycznia 1954 roku teatr subwencjonowany był przez MKiS, a 27 lutego został zarejestrowany jako Stowarzyszenie. W dniu 11 marca 1954 teatr otrzymał lokal w odremontowanej i zaadaptowanej sali budynku byłego banku przy pl. Orła Białego 5. Sala mieściła 180 widzów. Początkowo działalność teatru opierała się na dwóch zespołach - etatowym i tzw. ryczałtowym, złożonym z pracowników innych instytucji, zatrudnionych w „Rusałce” na umowy. W kwietniu 1957 roku teatr przeniósł się willi przy al. Wojska Polskiego 64, byłej siedziby Teatru Małego. Na potrzeby teatru lalek salę przebudowano wg projektu Leonarda Kotowskiego. Widownia miała 180 miejsc z możliwością dostawiania kilkuosobowych ławeczek. W wyniku konkursu ogłoszonego wśród najmłodszych widzów, w listopadzie 1957 roku teatr zmienił nazwę na Teatr Lalek „Pleciuga”.


Sezon 1953/54

  • Kierownictwo
    • dyrektor: Stanisław Lagun (od 1 XI 1953)
    • kierownik artystyczny: Jerzy Kochanowski od 1 XI 1953)
  • Zespół artystyczny
    • reżyserzy: Alojzy Błaszkiewicz (do 31 V 1954), Stanisława Gdowska, Walter Gradek
    • scenografowie: Jan Banasiak, Mieczysław Borsch; Ali Bunsch, Stefan Gdowski, Adam Kilian, Kazimierz Szopa, Czesław Widuta
    • aktorzy: Stanisława Gdowska (ryczałt; etat od 1 I 1954), Wiesława Kłodzińska (ryczałt; etat od 1 V 1954), Wiesława Perkowicz (od 20 I 1954), Stanisława Sadowska (ryczałt; etat od 20 II 1954), Alojzy Błaszkiewicz (ryczałt; etat 1 II-31 V 1954), Witold Makowski (od 1 VII 1954); Dagny Koczorowska, Jadwiga Morawska, Regina Wojtalik, Witold Chraplak, Ryszard Dąbrowski, Stefan Gdowski, Walter Gradek, Roman Gwiazda, Stanisław Januszkiewicz, Zbigniew Majewski, Czesław Niemczuk, Henryk Nowiński, Adam Tokarski, Zbigniew Zalewski.


Zaproszenie na spektakl

Repertuar - premiery

  • ZIELONY MOSTECZEK
    • autor: Jerzy Zaborowski
    • reżyseria: Alojzy Błaszkiewicz
    • scenografia: Adam Kilian, Kazimierz Szopa
    • muzyka: Jerzy Dobrzański
    • obsada: Alojzy Błaszkiewicz, Stanisława Gdowska, Walter Gradek, Jadwiga Morawska, Stanisława Sadowska, Regina Wojtalik oraz Jerzy Kochanowski (pianino)
    • premiera: 5 grudnia 1953


  • GĘGOREK
    • autorzy: Nina Gernet, Tatiana Gurewicz
    • reżyseria: Alojzy Błaszkiewicz
    • scenografia: Ali Bunsch
    • muzyka: Waldemar Basiewicz
    • obsada: Alojzy Błaszkiewicz, Stanisława Gdowska, Stefan Gdowski, Wiesława Perkowicz, Stanisława Sadowska
    • premiera: 11 lutego 1954


  • O KASI, CO GĄSKI ZGUBIŁA
    • autor: Maria Kownacka
    • reżyseria: Alojzy Błaszkiewicz
    • scenografia: Jan Banasiak
    • muzyka: Jerzy Kochanowski
    • obsada: Alojzy Błaszkiewicz, Stanisława Gdowska, Walter Gradek, Jadwiga Morawska, Wiesława Perkowicz, Stanisława Sadowska, Regina Wojtalik
    • premiera: 18 marca 1954


  • MIAŁA BABULEŃKA
    • autor: Maria Kownacka
    • reżyseria: Alojzy Błaszkiewicz
    • scenografia: Jan Banasiak
    • muzyka: Waldemar Basiewicz
    • obsada: Alojzy Błaszkiewicz, Stanisława Gdowska, Stefan Gdowski, Stanisława Sadowska,
    • premiera: 23 lutego 1954


  • O KRASNALU HAŁABALE
    • autor: Janina Grodecka
    • reżyseria: Alojzy Błaszkiewicz
    • muzyka: Waldemar Basiewicz
    • obsada: m.in. Alojzy Błaszkiewicz, Stanisława Gdowska, Stefan Gdowski, Stanisława Sadowska
    • premiera: 27 maja 1954


  • KOT W BUTACH
    • autor: wg braci Grimm
    • reżyseria: Walter Gradek
    • dekoracje: Czesław Widuta
    • lalki: zespół artystyczny Teatru,
    • muzyka: Jerzy Kochanowski
    • akompaniament: Jerzy Kochanowski (siedziba), Waldemar Basiewicz (objazd)
    • obsada: Witold Chraplak (II brat, Sługa), Walter Gradek (Janek, Czarownik, Lew), Dagny Koczorowska (Paź, Koza, Zając, Kogut), Zbigniew Majewski (Król, I brat, Pies), Jadwiga Morawska (Królewna, Wiewiórka, Mysz, Sowa, Owca), Regina Wojtalik (Kot)
    • premiera: 16 czerwca 1954


  • BAJKA O RZEPCE



Sezon 1954/55

  • Kierownictwo
    • dyrektor: Stanisław Lagun (do 31 V 55), Róża Stramer (od 15 IV 55),
    • kierownik artystyczny: Jerzy Kochanowski
  • Zespół artystyczny
    • reżyserzy: Aleksander Fogiel, Stanisława Gdowska, Maria Ławińska, Zbigniew Majewski
    • scenografowie: Jan Banasiak, Stanisław Byrski, Aleksander Fogiel, Stefan Gdowski, Kazimierz Mikulski, Henri Poulain, Jerzy Skarżyński
    • aktorzy: Stanisława Gdowska, Wiesława Kłodzińska, Dagny Koczorowska (od 1 IX 1954), Wiesława Perkowicz (do 18 XII 1954), Stanisława Sadowska, Stefan Gdowski (ryczałt; etat od 1 XI 1954), Alicja Głowa, Juliusz Kornacki (ryczałt; etat od 1 V 1955); Jadwiga Morawska, Regina Wojtalik, Witold Chraplak, Walter Gradek, Janusz Grzegorzewski, Stanisław Łuczyński, Zbigniew Majewski, Witold Makowski
    • pracownicy techniczni: Roman Gwiazda, Stanisław Januszkiewicz, Czesław Niemczuk, Henryk Nowiński, Adam Tokarski.


Repertuar - premiery

  • SKARB NA PUSTKOWIU
    • autor: Jerzy Zaborowski
    • reżyseria: Maria Ławińska
    • scenografia: Henri Poulain
    • muzyka: Tadeusz Paciorkiewicz
    • akompaniament: Waldemar Basiewicz
    • obsada: Ryszard Dąbrowski, Stanisława Gdowska, Roman Gwiazda, Stanisław Januszkiewicz, Wiesława Kłodzińska, Witold Makowski, Czesław Niemczuk, Henryk Nowiński, Wiesława Perkowicz, Stanisława Sadowska
    • premiera: 18 września 1954


  • ZŁOTA RYBKA (Po szczuczemu wielenju)
    • autor: Elizawieta Tarachowska
    • przekład i adaptacja: Władysław Jarema
    • reżyseria: Zbigniew Majewski
    • scenografia: Jan Banasiak
    • opracowanie muzyczne: Waldemar Basiewicz
    • zespół muzyczny: Waldemar Basiewicz (pianino), NN (flet), Jan Jaszkowski (wiolonczela)
    • obsada: Witold Chraplak, Alicja Głowa, Dagny Koczorowska, Janusz Grzegorzewski, Stanisław Łuczyński, Witold Makowski, Zbigniew Majewski, Jadwiga Morawska, Regina Wojtalik,
    • premiera 23 września 1954


  • DZIAD WSZYSTKOZJAD


  • TRZY NIEDŹWIADKI (Tři Miedvediata)


  • ŁAMIGŁÓWKI W KRAINIE BAŚNI (program składany z wykorzystaniem fragmentów różnych przedstawień)
    • reżyseria: Zbigniew Majewski
    • muzyka: Waldemar Basiewicz
    • premiera: 11 maja 1955


  • BAŚŃ O WIELKIM IWANIE (Bolszoj Iwan)
    • autor: Siergiej Obrazcow, Siergiej Preobrażeński
    • przekład: Władysław Jarema
    • reżyseria: Zbigniew Majewski
    • scenografia: Kazimierz Mikulski, Jerzy Skarżyński
    • muzyka: Jerzy Katlewicz
    • akompaniament: Waldemar Basiewicz (pianino)
    • obsada: Witold Chraplak (Brat IV, kupiec), Ryszard Dąbrowski (Brat III, Generał), Janusz Grzegorzewski (Brat I, Car), Zbigniew Majewski (Brat II, Pop), Witold Makowski (Iwan), Jadwiga Morawska (Żmija), Regina Wojtalik (Ptak)
    • premiera: 18 maja 1955


  • GULIWER W KRAINIE LILIPUTÓW (Gulliver’s Travels)
    • autor: wg Jonathana Swifta
    • przekład: Tadeusz Sowicki
    • scenariusz: Irena Sowicka
    • reżyseria i dekoracje: Aleksander Fogiel
    • lalki: Stanisław Byrski
    • muzyka: Stanisław Prószyński
    • akompaniament: Waldemar Basiewicz
    • obsada: Waldemar Basiewicz (Dr Ricinus, Elektromagnes, Filardo Petardini), Stanisława Gdowska (Mamałyga), Stefan Gdowski (Bombardamentete; Ambatalamba), Alicja Głowa (Manilla), Roman Gwiazda (Umpapa), Wiesława Kłodzińska (Guliwer), Dagny Koczorowska (Makagiga; bracia Misz i Masz), Juliusz Kornacki (Parmezan; Piccolo), Stanisława Sadowska (Aldebaranus, Kogel Mogel), Adam Tokarski (Balig Papan)
    • premiera: 19 czerwca 1955



Sezon 1955/56

  • Kierownictwo
    • dyrektor: Róża Stramer
    • kierownik artystyczny: Jerzy Kochanowski (do 31 IX 1955), Aleksander Fogiel (od 1 X 1955)



Repertuar - premiery





  • ŻOŁNIERZ I BIEDA (Gorja bojat’sja sczast’ja nie widat’)
    • autor: Samuel Marszak
    • przekład i adaptacja: Henryk Jurkowski
    • reżyseria i scenografia: Aleksander Fogiel
    • współpraca reżyserska: Wela Lam
    • oprac. muzyczne: Waldemar Basiewicz
    • akompaniament: Waldemar Basiewicz
    • układ tańców: Lucyna Łakomówna
    • obsada: Jerzy Banasiński (Iwan Tarabanow, Generał, Siłujan Kepinanowicz Pocałujew, II Rozbójnik), Krystyna Hołduńska (Anfisa), Alina Jurewicz (Królewicz Jean Filippe ), Dagny Koczorowska (Bieda), Juliusz Kornacki (Car Darmidont VII, I Rozbójnik), Zofia Lipińska (Nastka), Janusz Lipiński (Andron Kuźmia)
    • prapremiera: 14 lipca 1956



Sezon 1956/57

  • Kierownictwo



Repertuar - premiery






  • Wycinek z „Głosu Szczecińskiego” nr 35 z 10 lutego 1955
    Wycinek z „Głosu Szczecińskiego” nr 35 z 10 lutego 1955
  • Wycinek z „Kuriera Szczecińskiego” z 7-8 kwietnia 1956
    Wycinek z „Kuriera Szczecińskiego” z 7-8 kwietnia 1956
  • Okładka przewodnika po wystawie wspomnieniowej - marzec-kwiecień 1989
    Okładka przewodnika po wystawie wspomnieniowej - marzec-kwiecień 1989



Ciekawostki



Bibliografia

  • Almanach sceny polskiej sezony 1953-1957, Instytut Sztuki PAN, Warszawa 1954-1959
  • Materiały ze zbiorów Andrzeja Androchowicza



Autor opracowania: Andrzej Androchowicz



Redakcja: Sylwia Wesołowska


Źródło: „https://pomeranica.pl/wiki/index.php?title=Teatr_Lalek_„Rusałka”&oldid=252642”