Janusz Marzec

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Janusz Marzec
aktor, reżyser, dyrektor teatru
brak zdjecia
brak zdjecia
Data urodzenia 12 września 1933
Miejsce urodzenia Kraków
Data śmierci 22 lutego 2005
Miejsce śmierci Gdynia
Miejsce spoczynku Cmentarz Komunalny w Kosakowie (kw. 28-10-1)



Janusz Marzec (1933-2005) – aktor, reżyser, dyrektor Teatru Muzycznego w Szczecinie

Życiorys

Janusz Marzec urodził się 12 września 1933 roku w Krakowie. Był synem Władysława Marca i Jadwigi z Pindelskich. Jego ojciec był nauczycielem gimnazjalnym, a matka księgową w Elektrowni Miechowice. W 1939 roku rozpoczął naukę w szkole powszechnej. Naukę kontynuował podczas okupacji.

W 1945 roku ukończył pierwszą klasę krakowskiego gimnazjum. W związku z rozwodem rodziców, wraz z matką przeprowadził się do Bytomia. Tu, w 1949 roku, ukończył pierwszą klasę liceum. W tym samym roku ponownie przeniósł się do Krakowa, gdzie naukę kontynuował w Liceum Administracyjno-Gospodarczym. Po otrzymaniu świadectwa dojrzałości w 1951 roku podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po roku został przyjęty na Wydział Aktorski Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie. Był uczniem wybitnych artystów i pedagogów, m.in. Wacława Nowakowskiego, Władysława Woźnika, Jerzego Kaliszewskiego, Eugeniusza Fulde, Jerzego Ronarda Bujańskiego i Jerzego Kaplińskiego. Na ostatnim roku studiów wystąpił w roli lekarza Eugeniusza Sjergiejewicza Dorna w Czajce Antoniego Czechowa w reż. Jerzego Kaliszewskiego. Studia aktorskie ukończył w 1956 roku. W czasie studiów działał w Zrzeszeniu Studentów Polskich.

Po otrzymaniu dyplomu z nakazem pracy wyjechał do Bydgoszczy, gdzie został zaangażowany do Państwowego Teatru Ziemi Pomorskiej pod kierownictwem artystycznym Stefana Wintera i Hugona Morycińskiego. Na bydgoskiej scenie zadebiutował 8 grudnia 1956 roku rolą Sobiebora w sztuce Hadrian z Gzymsów Wacława Klemensa Klicpera w reż. Andrzeja Witkowskiego. Grywał w repertuarze klasycznym, współczesnym, dramacie, farsie oraz w widowiskach muzycznych. Po Lesławie Mazurkiewiczu przejął bydgoski Teatr Propozycji. W formie czytanej wystawił wiele utworów pisarzy polskich i zagranicznych, m.in. Szewców Witkacego i Pożądanie w cieniu wiązów Eugene'a O'Neilla, (pierwsze wykonanie w Polsce).

W sez. 1962/63 przeniósł się do Koszalina, gdzie przez dyrektora Jana Maciejowskiego został zaangażowany do Bałtyckiego Teatru Dramatycznego.

Od 1963 roku związany ze Szczecinem, dokąd przeniósł się za Janem Maciejowskim wraz z innymi aktorami, m.in. Andrzejem Kopiczyńskim i Włodzimierzem Bednarskim. W latach 1963-1968 był aktorem Państwowych Teatrów Dramatycznych. Od marca 1968 do 1971 pełnił funkcję dyrektora i kierownika artystycznego Państwowego Teatru Muzycznego w Szczecinie.

Był także aktorem i reżyserem Teatru „13 Muz” (1965-1968). Jako miłośnik twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza podjął próby przybliżenia jego dramatów szczecińskiej publiczności, wystawiając na scenie Teatru „13 Muz” Szewców i Wariata i zakonnicę. W latach 1971-1974 kierował szczecińską „Estradą” (dyrektor i kier. artystyczny). Współpracował również z rozgłośnią Polskiego Radia i ośrodkiem telewizyjnym w Szczecinie. Był współorganizatorem dorocznego Ogólnopolskiego Przeglądu Teatrów Zawodowych Małych Form (Przegląd Teatrów Małych Form „Kontrapunkt”). Był członkiem Komitetu Honorowego I Ogólnopolskiego Festiwalu Polskiej Poezji Współczesnej im. K.I. Gałczyńskiego (czerwiec 1964).

W 1975 roku wyjechał do Gdyni, gdzie został aktorem Teatru Dramatycznego (1976-1990) i Miejskiego im. Witolda Gombrowicza 1991-1992). Gościnnie reżyserował w Operetce Lubelskiej, m.in. Sewastopolski walc Konstantina Listowa (1972). Wystąpił w kilku popularnych serialach telewizyjnych, m.in. Na kłopoty Bednarski (1986), Gdańsk 39 (1989), Ekstradycja 2 (1996) oraz w sitcomie Lokatorzy (2002-2003).

Od 1945 roku należał do Związku Harcerstwa Polskiego. Później był członkiem Organizacji Młodzieżowej Towarzystwa Uniwersytetów Robotniczych. Po zjednoczeniu się organizacji młodzieżowych został członkiem Związku Młodzieży Polskiej. Po 1956 roku nie należał do żadnych organizacji o charakterze politycznym. Później wstąpił do PZPR.

Wraz z rozpoczęciem pracy zawodowej w teatrze został członkiem Związku Pracowników Kultury i członkiem ZASP-SPATiF. W kwietniu 1965 roku reprezentował szczecińskie środowisko aktorskie na VIII walnym zjeździe delegatów SPATiF w Warszawie.

Zagrał epizodyczne role w serialach telewizyjnych Na kłopoty Bednarski (1986), Gdańsk 39 (1989), Ekstradycja 2 (1996) oraz Lokatorzy (2002-2003).

Był żonaty z aktorką Martą Szczepaniak.

Zmarł 22 lutego 2005 roku w Gdyni. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Kosakowie przy ul. Rzemieślniczej 26 c (kw. 28-10-1).

Działalność artystyczna (Szczecin)

Teatr, estrada

Tytuł Autor / autor libretta Muzyka Reżyser Forma twórczości Rola Teatr Data premiery
Grupa Laokoona Tadeusz Różewicz Janusz Marzec reżyseria Teatr Propozycji (Klub „13 Muz”) 23 września 1963
Piąta kolumna Ernest Hemingway Zbigniew Cybulski asystent reżysera, obsada aktorska Robert Preston Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 20 grudnia 1963
Król umiera, czyli ceremonie Eugène Ionesco Janusz Marzec reżyseria, obsada aktorska Teatr „13 Muz" 13 stycznia 1964
Fizycy Friedrich Dürrenmatt Józef Gruda obsada aktorska Herbert Georg Beutler Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 19 stycznia 1964
Makbet William Shakespeare Maryna Broniewska obsada aktorska Lennox Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 25 marca 1964
Wieczór poetycko-muzyczny z okazji XX-lecia PRL Janusz Marzec (pomysł i opracowanie, z wykorzystaniem poematu Wisła W. Broniewskiego) Tadeusz Baird, Fryderyk Chopin, Witold Lutosławski, Artur Malawski, Michał Kleofas Ogiński, Ignacy Jan Paderewski, Karol Szymanowski Janusz Marzec scenariusz, reżyseria Klub „13 Muz” 20 kwietnia 1964
Sułkowski Stefan Żeromski Jerzy Kreczmar obsada aktorska Generał; Mordwinow Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 5 lipca 1964
Ifigenia w Taurydzie Wolfgang Goethe Janusz Marzec reżyseria Teatr „13 Muz” 26 października 1964
Policjanci Sławomir Mrożek Jan Maciejowski asystent reżysera Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 listopada 1964
Nosorożec Eugène Ionesco Maryna Broniewska obsada aktorska Jan Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 19 grudnia 1964
Uczta Platon Janusz Marzec opracowanie tekstu, reżyseria Klub „13 Muz” 11 stycznia 1965
Język poezji - spotkanie z Edwardem Balcerzanem Miron Białoszewski, Stanisław Grochowiak, Zbigniew Herbert, Tymoteusz Karpowicz, Jarosław Marek Rymkiewicz recytacje Klub „13 Muz” 12 marca 1965
Śpiewać albo nie śpiewać (w ramach Kabaretu Piosenki Klubu „13 Muz”) różni autorzy, m.in. Halina Koman-Dobrowolska, Joanna Kulmowa, Tadeusz Klimowski m.in. Tadeusz Klimowski Jan Maciejowski obsada aktorska Klub „13 Muz” 12 marca 1965
Matka Courage i jej dzieci Bertolt Brecht Zbigniew Mak asystent reżysera, obsada aktorska Eilif Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 marca 1965
Przychodzę opowiedzieć Jerzy Broszkiewicz Hieronim Konieczka obsada aktorska Szary Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 1 maja 1965
Wyszedł z domu Tadeusz Różewicz Janusz Marzec reżyseria Teatr „13 Muz” 10 maja 1965
Miłość i gniew John Osborne Jan Maciejowski obsada aktorska Cliff Lewis Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 17 czerwca 1965
Jam session Maciej Zenon Bordowicz Andrzej Ziębiński opracowanie muzyczne Teatr „13 Muz" 11 października 1965
Śniadanie obiad kolacja Andrzej Szypulski Józef Wyszomirski obsada aktorska Czernik Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 15 października 1965
Szewcy Stanisław Ignacy Witkiewicz Janusz Marzec opracowanie tekstu i reżyseria Prokurator Rober Scurvy Teatr „13 Muz” 22 listopada 1965
Incydent w Vichy Arthur Miller Jan Maciejowski asystent reżysera, obsada aktorska Drugi agent policji Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 23 listopada 1965
Tabu Jacek Bocheński Janusz Marzec opracowanie tekstu (z Ludmiłą Legut), reżyseria Teatr „13 Muz” 31 stycznia 1966
Wieczór poetycki poświęcony Heinrichowi Heinemu Heinrich Heine Andrzej Mazurkiewicz Janusz Marzec opracowanie tekstów, reżyseria, recytacje Klub MPiK 1 marca 1966
Dziady Adam Mickiewicz Jan Maciejowski asystent reżysera, obsada aktorska Czarny myśliwy; Doktor; Duch z lewej Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 marca 1966
Amerykański ideał Edward Albee Janusz Marzec reżyseria, obsada aktorska Teatr„13 Muz” 28 marca 1966
Mordercy i świadkowie Tadeusz Polanowski Jan Maciejowski obsada aktorska Narrator; Rzecznik komisji Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 24 czerwca 1966
Derby w pałacu Jarosław Abramow-Newerly Andrzej Ziębiński obsada aktorska Byrczak Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 23 września 1966
Rozmowa Leszek Kołakowski, Stanisław Grochowiak Janusz Marzec reżyseria Teatr „13 Muz” 10 października 1966
Wariat i zakonnica Stanisław Ignacy Witkiewicz Janusz Marzec reżyseria Mieczysław Walpurg, wariat i poeta Teatr „13 Muz” 14 listopada 1966
Meteor Friedrich Dürrenmatt Jan Maciejowski obsada aktorska Jochen Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 grudnia 1966
Koncert poetycki z okazji XX-lecia szczecińskiego środowiska literackiego Edward Balcerzan, Józef Bursewicz, Konstanty Ildefons Gałczyński, Joanna Kulmowa, Ryszard Liskowacki, Eliasz Rajzman, Helena Raszka, Katarzyna Suchodolska, Ireneusz Krzysztof Szmidt recytacje Filharmonia Szczecińska 15 grudnia 1966
Henryk IV Luigi Pirandello Janusz Marzec opracowanie tekstu i reżyseria, obsada aktorska Teatr Krypta 13 lutego 1967
Jesienny ogród Lillian Hellman Jan Maciejowski współpraca reżyserska, obsada aktorska Mikołaj Denery Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 17 lutego 1967
Kordian Juliusz Słowacki Janusz Marzec, Henryk Boukołowski (inscenizacja) reżyseria, obsada aktorska Mefistofel Teatr „13 Muz" 17 kwietnia 1967
Przygoda z Vaterlandem Leon Kruczkowski Aleksander Rodziewicz współpraca reżyserska, obsada aktorska Pan w makintoszu Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 maja 1967
Indyk Sławomir Mrożek Stanisław Modelski (oprac. muz.) Janusz Adam Krassowski obsada aktorska Poeta Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 2 lipca 1967
Ryszard III William Shakespeare Jan Maciejowski obsada aktorska Jerzy, książę Clarence, brat króla Edwarda IV Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 29 września 1967
Dożywocie Aleksander Fredro Janusz Marzec, Jan Kreczmar (inscenizacja) reżyseria, obsada aktorska Michał Lagena Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 13 października 1967
Niezwykła przygoda Pana Kleksa Jan Brzechwa Jan Maciejowski obsada aktorska Palemon; Patentoniusz; Zawodnik I Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 stycznia 1968
Don Juan Molière Tadeusz Byrski asystent reżysera, obsada aktorska Don Juan Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 marca 1968
Śmiertelny taniec August Strindberg Jan Maciejowski obsada aktorska Kapitan Teatr „13 Muz" 25 marca 1968
Cesarsko-królewski narzeczony Ludwik Askenazy Jan Maciejowski obsada aktorska Myrold; Pepi Bublanina Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 maja 1968
Koncert inaugurujący obchody Dni Morza (program składany) różni autorzy różni kompozytorzy Janusz Marzec reżyseria Państwowa Filharmonia im. Mieczysława Karłowicza 22 czerwca 1968
Koncert z okazji Dnia Stoczniowca (program składany) różni autorzy różni kompozytorzy Janusz Marzec reżyseria Zamek Książąt Pomorskich 29 czerwca 1968
Student żebrak Friedrich Zell, Richard Genèe Karl Millöcker Janusz Marzec reżyseria Teatr Muzyczny 21 grudnia 1968
Dziś do ciebie przyjść nie mogę Lech Budrecki, Ireneusz Kanicki różni kompozytorzy, Andrzej Hundziak (oprac. muz.) Ireneusz Kanicki obsada aktorska obsada aktorska m.in. w etiudach: Listy; Pogrzeb; Zagłada oddziału Państwowy Teatr Muzyczny 12 kwietnia 1969
Inez (musical) Kazimierz Andrzej Czyżowski Edmund Borowski Janusz Marzec inscenizacja i reżyseria Teatr Muzyczny 12 marca 1970
Droga przez walkę (widowisko muzyczne) Janusz Marzec, Walerian Pawłowski Walerian Pawłowski (oprac. muz.) Janusz Marzec reżyseria Teatr Muzyczny 25 kwietnia 1970
Dzwony kornewilskie Louis Clairville, Charles Gabet Robert Planquette Janusz Marzec reżyseria Teatr Muzyczny 27 czerwca 1970
Gasparone Friedrich Zeel, Richard Genèe Karl Millöcker Janusz Marzec reżyseria Teatr Muzyczny 18 lutego 1971
Człowiek z La Manchy Dale Wasserman Mitch Leigh Janusz Marzec reżyseria Teatr Muzyczny 29 lipca 1971
Tu zrodził się trud (widowisko słowno-muzyczne z okazji XXX-lecia PPR) Jadwiga Adamowicz (scenariusz z wykorzystaniem wierszy m.in. K.K. Baczyńskiego, K.I. Gałczyńskiego, L. Pasternaka, W. Szymborskiej oraz dokumentów PPR) różni kompozytorzy Janusz Marzec (inscenizacja), Bohdan Gierszanin (reżyseria) inscenizacja Estrada Szczecińska 5 stycznia 1972
Żeby jak słońce świecił socjalizm (program składany) różni autorzy różni kompozytorzy Bohdan Gierszanin, Janusz Marzec scenariusz, reżyseria Estrada Szczecńska 6 listopada 1972



Na scenie

  • Marian Nosek (On) i Janusz Marzec (Czernik) w sztuce Śniadanie obiad kolacja (1965) - fot. Grażyna Wyszomirska
    Marian Nosek (On) i Janusz Marzec (Czernik) w sztuce Śniadanie obiad kolacja (1965) - fot. Grażyna Wyszomirska
  • Janusz Marzec (Narrator) i Andrzej Kopiczyński (O'Donnel) w Mordercach i świadkach (1966)
    Janusz Marzec (Narrator) i Andrzej Kopiczyński (O'Donnel) w Mordercach i świadkach (1966)
  • Irena Kownas (Karolka) i Janusz Marzec (Don Juan) w Don Juanie (1968) - fot. Grażyna Wyszomirska
    Irena Kownas (Karolka) i Janusz Marzec (Don Juan) w Don Juanie (1968) - fot. Grażyna Wyszomirska



Radio

Tytuł słuchowiska / audycji Autor Reżyseria (adaptacja radiowa) Forma twórczości Data pierwszej emisji
Porgy DuBose Heyward Jan Maciejowski (Czesław Czerniawski) obsada aktorska 25 lutego 1963
Spoza gór i rzek... Tadeusz Hołuj, Jerzy Putrament, Lucjan Szenwald, Adam Ważyk Juliusz Burski (Edward Balcerzan) obsada aktorska 7 października 1963
Sternicy wielkiej odysei wiersze różnych poetów Juliusz Burski (Edward Balcerzan) obsada aktorska 9 listopada 1963
Wasilij Bykow (z cyklu Oficyna księgarska) Wasilij Bykow Juliusz Burski (Czesław Czerniawski) obsada aktorska 16 listopada 1963
Czas przeszły, teraźniejszy i przyszły Alicja Maciejowska lektor 28 lutego 1964
Biri-biri Stanisław Mioduszewski Juliusz Burski obsada aktorska 8 grudnia 1964
10° w skali Beauforta Czesław Czerniawski Juliusz Burski obsada aktorska 29 czerwca 1965
Serwal Danuta Hrechorowicz Alicja Maciejowska obsada aktorska 12 sierpnia 1965
Tajemnica czterech notarialnych akt (z cyklu: Pół wieku Teatru Polskiego Radia) Jerzy Sawiuk Julia Zyblewska obsada aktorska 1 czerwca 1972



Telewizja

Tytuł sztuki (programu) Autor Scenariusz (adaptacja) Reżyseria Realizacja telewizyjna Postać Data premiery
Miłość i gniew John Osborne Jan Maciejowski Janusz Rudnicki Cliff Lewis 23 lipca 1965 (transmisja „na żywo” z Teatru Polskiego)
Ukryty sojusznik (w cyklu Wieczory z Conradem) Joseph Conrad Juliusz Burski, Wiesław Wodecki Juliusz Burski obsada aktorska 29 grudnia 1967
Dziwak Nazim Hikmet Maryna Broniewska obsada aktorska 10 maja 1968
Z wizytą u Neptuna (pr. rozrywkowy) Władysław Wojciechowski Janusz Marzec Ryszard Zawidowski wrzesień 1969
Jedenasty list Kamilli Colon Stanisław Maria Saliński Władysław Wojciechowski (adaptacja) Ryszard Zawidowski Ryszard Zawidowski Kapitan 26 marca 1971



Artykuły w prasie (wybór)



Nagrody i wyróżnienia



Odznaczenia

  • 1966 – Zasłużony Działacz Kultury



Z prasy

  • (...) Bardzo ciekawie potraktował rolę Jana Janusz Marzec - scena jego potwornej przemiany była prawdziwie mistrzowskim studium „nosorożczyzny”. (Feliks Jordan, „Nosorożec” E. Ionesco. Premiera w Teatrze Polskim, „Kurier Szczeciński” z dn. 28 grudnia 1964)



Bibliografia


Inne źródła




Autor opracowania: Andrzej Androchowicz


Źródło: „https://pomeranica.pl/wiki/index.php?title=Janusz_Marzec&oldid=251844”