Czesław Kurasz-Rożnowski
| Czesław Kurasz-Rożnowski | |||
| aktor | |||
| |||
| Data urodzenia | 27 maja 1910 | ||
| Miejsce urodzenia | Poznań | ||
| Data śmierci | 10 lipca 1972 | ||
| Miejsce śmierci | Szczecin | ||
| Miejsce spoczynku | Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 9C-8-14) | ||
| Lokalizacja grobu | zobacz na mapie | ||
Czesław Kurasz-Rożnowski (1910-1972) – aktor
Życiorys
Czesław Rożnowski lub Czesław Kurasz-Rożnowski (właśc. Czesław Kurasz) urodził się 27 maja 1910 roku w Poznaniu. Był synem Franciszka Kurasza i Walerii z Kaźmierczaków.
Zawodu aktorskiego uczył się w Szkole Dramatycznej przy Teatrze Polskim w Poznaniu. Od 1932 roku aż do wybuchu wojny występował w Teatrze Nowym i Narodowym.
Okupację niemiecką spędził w Lublinie, gdzie pracował jako urzędnik. Później zatrudniony był w nadleśnictwie w pow. hrubieszowskim.
Po zakończeniu wojny grał w Teatrze Miejskim w Kaliszu (od kwietnia do października 1945). Po powrocie do rodzinnego Poznania występował na scenie Teatru Polskiego (1945-1948), a w sez. 1948/49 został zaangażowany do Teatru Lalki i Aktora. W sez. 1949/50 grał w Teatrze im. S. Wyspiańskiego w Katowicach.
Z wyroku sądu wojskowego, został aresztowany i uwięziony (1950-1953). Po zwolnieniu, w latach 1953-1956 grał w Teatrze im. A. Fredry w Gnieźnie.
W 1956 roku przeniósł się do Szczecina. Ze scenami Państwowych Teatrów Dramatycznych był związany do końca życia. Był aktorem drugiego planu, który w ciągu swej długiej kariery zawodowej dał się poznać jako człowiek skromny i jako wrażliwy artysta, realizujący z dużą odpowiedzialnością powierzone mu zadania. Jak wspominała Zofia Ordyńska (...) grywał z zapałem i najmniejsze role.
Przez wiele lat przewodniczył Radzie Zakładowej Związków Zawodowych Pracowników Kultury i Sztuki przy Państwowych Teatrach Dramatycznych w Szczecinie. Działał w SPATiF-ie.
Zmarł nagle 10 lipca 1972 roku w Szczecinie. Został pochowany 15 lipca na Cmentarzu Centralnym (kw. 9C-8-14).
Działalność artystyczna (Szczecin)
Teatr
| Tytuł | Autor | Reżyseria | Forma twórczości | Postać | Teatr | Data premiery |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Rozbójnik | Karol Čapek | Ludwik Benoit | obsada aktorska | Prolog | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 15 czerwca 1956 |
| Pastorałka | Leon Schiller | Ludwik Benoit | obsada aktorska | Maścibrzuch | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 22 grudnia 1956 |
| Chory z urojenia | Molière | Aleksander Fogiel | obsada aktorska | Pan Wiara, rejent | Państwowe Teatry Dramatyczne (Scena Kameralna) | 14 września 1957 na Scenie Objazdowej; 12 października 1957 w Szczecinie |
| Krzesiwo | Hanna Januszewska | Ewa Kołogórska | obsada aktorska | Król | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 26 stycznia 1958 |
| Cezar i Kleopatra | George Bernard Shaw | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Grajek | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 17 kwietnia 1958 |
| Romans z wodewilu | Władysław Krzemiński | Aleksander Rodziewicz | obsada aktorska | Józek; Przechodzień | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 11 października 1958 |
| Beatrix Cenci | Juliusz Słowacki | Aleksander Rodziewicz | obsada aktorska | Obywatel | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 16 grudnia 1958 |
| Maskarada | Michał Lermontow | Henryk Lotar | obsada aktorska | Doktor | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 10 marca 1959 |
| Doradca królewski | Kuo Mo-Żo | Aleksander Rodziewicz | obsada aktorska | Wędkarz; Rybak; Tsy-Tsiao | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 31 października 1959 |
| Romeo i Julia | William Shakespeare | Artur Kwiatkowski | obsada aktorska | Abraham; Brat Jan | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 19 stycznia 1960 |
| Zaczarowana złotówka | Helena Bychowska | Janusz Obidowicz | obsada aktorska | Krasnoludek | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 5 marca 1960 |
| Młyn | Lope de Vega | Zespół | obsada aktorska | Dowódca straży | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 10 kwietnia 1960 |
| Zemsta | Aleksander Fredro | Józef Gruda | obsada aktorska | Śmigalski | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 7 grudnia 1960 |
| Manon Lescaut | Vitĕzslav Nezval wg powieści Abbé Prèvosta | Zdzisław Tobiasz | obsada aktorska | Pierre | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 31 grudnia 1960 |
| Opera za trzy grosze | Bertolt Brecht | Zdzisław Tobiasz | obsada aktorska | Żebrak II | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 23 marca 1961 |
| Sto dni małżeństwa | Marta Gergely | Zdzisław Tobiasz | obsada aktorska | Czordasz | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 1 czerwca 1961 |
| Marzenia i klęski | Sidney Howard | Krystyna Tyszarska | obsada aktorska | Kucharz Ah Gee | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 24 października 1961 |
| Kordian | Juliusz Słowacki | Ryszard Sobolewski | obsada aktorska | Szewc | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 16 stycznia 1962 |
| Hotel Astoria | Aleksander Sztejn | Ryszard Sobolewski | obsada aktorska | Żołnierz | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 6 listopada 1962 |
| Hamlet | William Shakespeare | Aleksander Rodziewicz | obsada aktorska | Aktor | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 19 kwietnia 1963 |
| Piąta kolumna | Ernest Hemingway | Zbigniew Cybulski | obsada aktorska | II Towarzysz | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 20 grudnia 1963 |
| Fizycy | Friedrich Dürrenmatt | Józef Gruda | obsada aktorska | Lekarz sądowy | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 19 stycznia 1964 |
| Makbet | William Shakespeare | Maryna Broniewska | obsada aktorska | Lekarz | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 25 marca 1964 |
| Sułkowski | Stefan Żeromski | Jerzy Kreczmar | obsada aktorska | Żmuda | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 5 lipca 1964 |
| I koń się potknie... | Aleksander Ostrowski | Zbigniew Mak | obsada aktorska | Grigorij | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 3 listopada 1964 |
| Nosorożec | Eugène Ionesco | Maryna Broniewska | obsada aktorska | Sklepikarz | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 19 grudnia 1964 |
| Moralność pani Dulskiej | Gabriela Zapolska | Aleksander Rodziewicz | obsada aktorska | Pan Dulski | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 19 lutego 1965 |
| Sługa dwóch panów | Carlo Goldoni | Maryna Broniewska | asystent reżysera, obsada aktorska | Posługacz | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 8 maja 1965 |
| Głód i pragnienie | Eugène Ionesco | Andrzej Ziębiński | obsada aktorska | Brat reżyseria: | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 24 września 1965 |
| Dzieci słońca | Maksym Gorki | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Doktor | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 9 października 1965 |
| Dziady | Adam Mickiewicz | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Literat III; Chór | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 12 marca 1966 |
| Mordercy i świadkowie | Tadeusz Polanowski | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Dr Perry | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 14 czerwca 1966 |
| Otello | William Shakespeare | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Błazen; Marynarz | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 1 października 1966 |
| Meteor | Friedrich Dürrenmatt | Jan Maciejowski | obsada reżyserska | Glauser | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 9 grudnia 1966 |
| Jesienny ogród | Lillian Hellman | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Leon | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 17 lutego 1967 |
| Przygoda z Vaterlandem | Leon Kruczkowski | Aleksander Rodziewicz | obsada aktorska | Kruger | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 24 maja 1967 |
| Ryszard III | William Shakespeare | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Obywatel III | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 29 września 1967 |
| Dożywocie | Aleksander Fredro | Janusz Marzec | obsada aktorska | Służący | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 13 października 1967 |
| Wujaszek Wania | Antoni Czechow | Ewa Kołogórska | obsada aktorska | Ilia Tielegin | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 3 grudnia 1967 |
| Pan Wokulski | Bolesław Prus | Ewa Kołogórska | obsada aktorska | Baron | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 23 lutego 1968 |
| Królowa przedmieścia | Konstanty Krumłowski | Ewa Kołogórska | obsada aktorska | Pan IV | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 22 września 1968 |
| Brzeg | Ryszard Liskowacki | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Niemiec; Żołnierz w hełmie | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 9 listopada 1968 |
| Rzecz listopadowa | Ernest Bryll | Krystyna Skuszanka i Jerzy Krasowski | obsada aktorska | Pan III | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 20 kwietnia 1969 |
| Henryk IV | William Shakespeare | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Franuś | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 12 czerwca 1969 |
| Król w kraju rozkoszy | Franciszek Zabłocki | Wanda Laskowska | obsada aktorska | Hortulan | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 11 września 1969 |
| Królowa Śniegu | Eugeniusz Szwarc | Jowita Pieńkiewicz | obsada aktorska | Rozbójnik Pietruszka | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 7 listopada 1969 |
| Po górach, po chmurach | Ernest Bryll | Jowita Pieńkiewicz | asystent reżysera, obsada aktorska | Melchior; Józef | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 8 lutego 1970 |
| Jadzia wdowa | Ryszard Ruszkowski | Henryk Tadeusz Czarnecki | obsada aktorska | Florian | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 9 lipca 1970 |
| Hamlet | William Shakespeare | Józef Gruda | obsada aktorska | Aktor III; Duchowny | Państwowe Teatry Dramatyczne (Sala im. Księcia Bogusława) | 15 stycznia 1971 |
| Rewizor | Mikołaj Gogol | Jitka Stokalska | obsada aktorska | Kupiec | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 26 września 1971 |
| Pan Puntila i jego sługa Matti | Bertolt Brecht | Czesław Staszewski | obsada aktorska | Weterynarz | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 16 kwietnia 1972 |
Na scenie
-
Czesław Kurasz-Rożnowski (Ferrand) i Władysław Sokalski (Kelner) w Incydencie w Vichy (1965) - fot. Witold Chromiński -
Czesław Rożnowski (Tielegin) i Bohdan A. Janiszewski (Astrow) w Wujaszku Wani (1967) - fot. Grażyna Wyszomirska -
Marian Nosek (Mieczysław) i Czesław Kurasz-Rożnowski (Florian) w Jadzi wdowie (1970) - fot. Grażyna Wyszomirska
Telewizja
| Tytuł | Autor | Scenariusz (adaptacja) | Reżyseria | Realizacja telewizyjna | Forma twórczości | Postać | Data premiery telewizyjnej |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Dzieci słońca | Maksym Gorki | Jan Maciejowski | Juliusz Burski | obsada aktorska | Doktor | 18 lipca 1966, (pr. ogólnop.) - transmisja „na żywo” z Teatru Współczesnego | |
| Otello | William Shakespeare | Jan Maciejowski | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Błazen; Marynarz | 11 sierpnia 1967 | |
| Brzeg | Ryszard Liskowacki | Jan Maciejowski | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Żołnierz niemiecki | 25 kwietnia 1969, godz. 20.40 (pr. ogólnop.) | |
| Henryk IV | William Shakespeare | Jan Maciejowski | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Franuś | 15 września 1969, godz. 20.05 (pr. ogólnop.) - transmisja „na żywo” z Teatru Współczesnego | |
| Hamlet | William Shakespeare | Józef Gruda | Józef Gruda | Janusz Rudnicki | obsada aktorska | Duchowny | 20 września 1971; przeniesienie z Sali Bogusława Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie |
Nagrody i wyróżnienia
- 1969 – nagroda zespołowa Prezydium WRN w Szczecinie z okazji 24 rocznicy wyzwolenia Szczecina dla zespołu PTD (Krystyna Bigelmajer, Halina Swincow, Halina Więcek-Przybyła, Józef Chwiejczak, Bohdan Gierszanin, Roland Głowacki, Bohdan Albert Janiszewski, Hilary Kluczkowski, Eustachy Kojałłowicz, Andrzej Kopiczyński, Jan Maciejowski, Zbigniew Mamont, Marian Nosek, Zdzisław Relski, Andrzej Richter, Czesław Rożnowski, Florian Staniewski, Antoni Szubarczyk, Wacław Ulewicz, Eugeniusz Wałaszek, Marcin Wenzel, Wincenty Wesołowski) – za wkład w upowszechnianie historii walk o wyzwolenie Pomorza Zachodniego przez realizację sztuki Ryszarda Liskowackiego Brzeg
Odznaczenia
- Zasłużony Działacz Kultury
- Odznaka Honorowa Gryfa Pomorskiego
Bibliografia
- Almanach sceny polskiej 1960/1961 (pod red. Edwarda Csato), Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1962
- Zofia Ordyńska, To już prawie sto lat... Pamiętnik aktorki, Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970
- Słownik biograficzny teatru polskiego 1900-1980 t. II, PWN, Warszawa 1994
Inne źródła
- Programy teatralne ze zbiorów Andrzeja Androchowicza
- Prasa szczecińska
