Eugeniusz Wałaszek

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Eugeniusz Wałaszek
aktor
brak zdjecia
brak zdjecia
Data urodzenia 30 października 1926
Miejsce urodzenia Kowel
Data śmierci 30 października 1991
Miejsce śmierci Łódź
Miejsce spoczynku Cmentarz Komunalny na Dołach (kw. I-7-4)



Eugeniusz Wałaszek (1926-1991) – aktor teatralny i filmowy



Życiorys

Eugeniusz Wałaszek urodził się 30 października 1926 roku w Kowlu na Wołyniu. Początkowo należał do zespołu Teatru Młodego Widza w Bydgoszczy. W latach 1956-1960 był adeptem w Teatrze Popularnym w Grudziądzu. W 1959 roku zdał w Warszawie eksternistyczny egzamin aktorski. Kolejno występował w teatrach: im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie (1960-1961), Ziemi Krakowskiej im. Ludwika Solskiego w Tarnowie (1961-1962) i Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu (1962–1963). Figura (niewysoki, krępy) i duża siła komiczna predysponowały go do grania ról charakterystycznych. Do najciekawszych kreacji wczesnego okresu należały Radost w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry, Walczak w Kuglarzach Zdzisława Skowrońskiego, Bartol w Cyruliku sewilskim Pierre'a Beaumarchais'go, Harpagon w Skąpcu i Arnolf w Szkole żon Molière'a, Matkowski w Dwóch teatrach Jerzego Szaniawskiego.

W latach 1963-1972 był aktorem Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie. Zagrał wiele pamiętnych ról, m.in. Sarkę-Farkę w Igraszkach z diabłem Jana Drdy, tytułową rolę w Panu Jowialskim Alaksandra Fredry, Sir Johna Falstaffa w Henryku IV Williama Shakespeare'a, Czepca w Weselu Stanisława Wyspiańskiego. Blisko współpracował z Teatrem Krypta.

Wystąpił w kilku spektaklach telewizyjnych zrealizowanych w szczecińskim Ośrodku Telewizyjnym, m.in. w głośnym cyklu Wieczory z Conradem. Współpracował także z Rozgłośnią Polskiego Radia w Szczecinie. Należał do zespołu słynnego Radiokutra.

Od 1972 roku aż do śmierci związany był z Teatrem im. Stefana Jaracza w Łodzi.

Należał do grona popularnych aktorów filmowych. Wystąpił w kilkudziesięciu drugoplanowych rolach, m.in. Pułkownika w Jarzębinie czerwonej (1969), Ojca Kazka w Zapisie zbrodni (1974), Przemysłowca w Czerwonych cierniach (1976), Sekretarza KC w Krótkim dniu pracy (1981), Kapelusznika w Kramarzu (1989). Grał także w popularnych serialach, m.in. w Czarnych chmurach (1973), Siedmiu stronach świata (1974), Zaklętym dworze (1976), Lalce (1977), Życiu na gorąco (1978), Rodzinie Połanieckich (1978), Janie Serce (1981), Przyłbicach i kapturach (1985), Nad Niemnem (1986).

Jego syn Marek Wałaszek jest reżyserem.

Zmarł 30 października 1991 roku w Łodzi. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym na Dołach (kw. I-7-4).




Działalność artystyczna (Szczecin)

Teatr

Tytuł Autor Reżyser Rola Teatr Data premiery
Koledzy Wasilij Aksionow, Jurij Stabawoj Jan Maciejowski Filimon, furman szpitalny Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 6 listopada 1963
Igraszki z diabłem Jan Drda Jan Maciejowski Sarka-Farka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 24 stycznia 1964
Makbet William Shakespeare Maryna Broniewska Odźwierny Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 25 marca 1964
Heloiza i Abelard Roger Vailland Zdzisław Krauze obsada aktorska Teatr Krypta 4 maja 1964
Sułkowski Stefan Żeromski Jerzy Kreczmar Generał; Kołomański Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 5 lipca 1964
Pod drzwiami Wolfgang Borchert Zdzisław Krauze obsada aktorska Teatr Krypta 5 września 1964
Rzecz o ludziach (montaż poetycki z okazji rocznicy Rewolucji Październikowej) Konstanty Treniew, Wsiewołod Wiszniewski, Nikołaj Pogodin, Michaił Bułhakow, Isaak Babel Zdzisław Krauze obsada aktorska Teatr Krypta (Sala Szwedzka) 2 listopada 1964
I koń się potknie... Aleksander Ostrowski Zbigniew Mak Nił Fiedosjeicz Mamajew Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 3 listopada 1964
Przygody dobrego wojaka Szwejka Jaroslav Hašek Jan Maciejowski I Poborowy; Symulant; Latrinengeneral; Palivec; Wachmistrz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 grudnia 1964
Śpiewać albo nie śpiewać (w ramach Kabaretu Piosenki Klubu „13 Muz”) różni autorzy, m.in. Halina Koman-Dobrowolska, Joanna Kulmowa, Tadeusz Klimowski Jan Maciejowski obsada aktorska Klub „13 Muz” 12 marca 1965
Matka Courage i jej dzieci Bertolt Brecht Zbigniew Mak Kapelan Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 30 marca 1965
Przychodzę opowiedzieć Jerzy Broszkiewicz Hieronim Konieczka Sierżant Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 1 maja 1965
Prometeusz w okowach Ajschylos Zdzisław Krauze obsada aktorska Teatr Krypta 27 września 1965
Dzieci słońca Maksym Gorki Jan Maciejowski Jegor; Misza Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 9 października 1965
Szkoła żon Molière Andrzej Ziębiński Arnolf Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 grudnia 1965
Trzy białe strzały Jan Makarius Ewa Kołogórska Wielki Siwy Borsuk Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 lutego 1966
Dziady Adam Mickiewicz Jan Maciejowski Bajkow Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 marca 1966
Mordercy i świadkowie Tadeusz Polanowski Jan Maciejowski Brennan, Slack Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 24 czerwca 1966
Derby w pałacu Jarosław Abramow-Newerly Andrzej Ziębiński Stachoń Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 23 września 1966
Trzy monologi (Apologia Orfeusza, śpiewaka i błazna rodem z Francji, syna królewskiego; Modlitwa Heloizy, kochanki Piotra Abelarda, kanonika i teologa; Wielkie kazanie księdza Bernarda) Leszek Kołakowski Bohdan Gierszanin Ksiądz Bernard Teatr Krypta 3 października 1966
Meteor Friedrich Dürrenmatt Jan Maciejowski Wolfgang Schwitter Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 grudnia 1966
Pan Jowialski Aleksander Fredro Andrzej Ziębiński Pan Jowialski Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 13 stycznia 1967
Niech no tylko zakwitną jabłonie Agnieszka Osiecka Barbara Fijewska Agent Firmy Jeleń Schicht; Konspirujący; Niewierny Kochanek; Ojciec I; Pan; Pan Walerek; Pan Walery; Partyzant; Walery Wątróbka Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 21 marca 1967
Wiosna 21 Aleksander Sztejn Jan Maciejowski Raskołupa Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 czerwca 1967
Ryszard III William Shakespeare Jan Maciejowski Obywatel II Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 29 września 1967
Dożywocie Aleksander Fredro Janusz Marzec Doktor Hugo Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 13 października 1967
Niezwykła przygoda Pana Kleksa Jan Brzechwa Jan Maciejowski Pan Kleks Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 14 stycznia 1968
Don Juan Molière Tadeusz Byrski Pan Niedziela Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 marca 1968
Cesarsko-królewski narzeczony Ludwik Askenazy Jan Maciejowski Franek Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 4 maja 1968
Królowa przedmieścia Konstanty Krumłowski Ewa Kołogórska Majcherek Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 22 września 1968
Brzeg Ryszard Liskowacki Jan Maciejowski Strzelec Jachimowicz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 8 listopada 1968
Historia o starym wdowcu z roku 1637 Peter Hacks Zbigniew Mamont obsada aktorska Teatr Krypta 10 lutego 1969
Mirandolina Carlo Goldoni Jowita Pieńkiewicz Markiz di Forlipopoli Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 11 lutego 1969
Rzecz listopadowa Ernest Bryll Krystyna Skuszanka, Jerzy Krasowski Ojciec Panny Młodej Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 kwietnia 1969
Henryk IV William Shakespeare Jan Maciejowski Sir John Falstaff Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 czerwca 1969
Tanecznice i hobbyści Lech Emfazy Stefański i Helena Adamska Lech Emfazy Stefański obsada aktorska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 6 grudnia 1969
Po górach, po chmurach Ernest Bryll Jowita Pieńkiewicz Anioł; Podoficer Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 8 lutego 1970
Wesele Stanisław Wyspiański Józef Gruda Czepiec Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 maja 1970
Cyd Corneille-Morsztyn-Wyspiański Józef Gruda Don Diego Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 30 kwietnia 1971
Księżniczka na opak wywrócona Pedro Calderon de la Barca Ewa Kołogórska Fabio, ogrodnik Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 27 czerwca 1971
Dundo Maroje albo Rzymska kurtyzana Marin Drżić Jitka Stokalska Oberżysta Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 11 listopada 1971
Tu zrodził się trud (widowisko słowno-muzyczne z okazji XXX-lecia PPR) Jadwiga Adamowicz (scenariusz z wykorzystaniem wierszy m.in. K.K. Baczyńskiego, K.I. Gałczyńskiego, L. Pasternaka, W. Szymborskiej oraz dokumentów PPR) Janusz Marzec (inscenizacja), Bohdan Gierszanin (reżyseria) obsada aktorska Estrada Szczecińska 5 stycznia 1972
Pan Puntila i jego sługa Matti Bertolt Brecht Czesław Staszewski Puntila Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 16 kwietnia 1972



Na scenie



Radio (obsada aktorska)

Tytuł Autor Reżyseria (adaptacja radiowa) Opracowanie muzyczne Realizacja dźwięku Data pierwszej emisji
Wachta Jerzy Sawiuk Juliusz Burski Stanisław Modelski Zygmunt Kempiński 22 września 1964
10° w skali Beauforta Czesław Czerniawski Juliusz Burski Zbigniew Pawlicki Zygmunt Kempiński 29 czerwca 1965
Serwal Danuta Hrechorowicz Alicja Maciejowska Leon Jarzembowski 12 sierpnia 1965
Latarnik z Out Skarries Włodzimierz Kaczmarek Juliusz Burski Zygmunt Kempiński 3 maja 1966
Mgła Jerzy Sawiuk Juliusz Burski Zygmunt Kempiński 10 lipca 1966
Radiokuter (audycja cykliczna). Głos Ameryki Bolesław Grodzicki, Tadeusz Klimowski, Władysław Wojciechowski Juliusz Burski Walerian Pawłowski Zbigniew Prorok 17 lipca 1966
Była już wiosna Czesław Czerniawski Juliusz Burski Zbigniew Prorok 30 kwietnia 1967
Zdarzył się cud Wiesław Rogowski Julia Zyblewska Halina Więcek-Przybyła Zygmunt Kempiński, Zbigniew Prorok (współpr. real.) 23 lipca 1967
Za dużo o nieboszczyka (w cyklu Szczecińskie popołudnia) Lech Ignaszewski Julia Zyblewska Zbigniew Prorok 1 grudnia 1967
Wycieczka do El Diem (w cyklu Szczecińskie popołudnia) Jerzy Jasiński Julia Zyblewska Zbigniew Prorok 18 kwietnia 1968
Powrót wielkiego łowcy Wiesław Andrzejewski Juliusz Burski Halina Więcek-Przybyła Zygmunt Kempiński 1 listopada 1968
Ostatni dzień życia Wit Lipatow Julia Zyblewska (Czesław Czerniawski) Zbigniew Prorok 22 kwietnia 1970
Niezwykłe przygody barona de Crac Albert Camus Ewa Kołogórska (Alina Głowacka) Halina Więcek-Przybyła Zygmunt Kempiński 23 lipca 1972



Telewizja

Tytuł sztuki Autor Reżyseria Realizacja telewizyjna Postać Data premiery
Dzieci słońca Maksym Gorki Jan Maciejowski Juliusz Burski Misza, syn Nazara Andriejewicza; Jegor, ślusarz 18 lipca 1966 (transmisja z Teatru Współczesnego)
Tariki Wiesław Rogowski Juliusz Burski Niemiec 22 lutego 1967
Morska nawigacyja do Lubeka Marcin Borzymowski Juliusz Burski Andrzej Androchowicz obsada aktorska 11 czerwca 1967
Freja z Siedmiu Wysp Joseph Conrad Juliusz Burski Ryszard Zawidowski Nelson 8 marca 1968
Dziwak Nazim Hikmet Maryna Broniewska obsada aktorska 10 maja 1968
Falk (Tajfun) Joseph Conrad Juliusz Burski Wiesław Wodecki Schomberg 7 czerwca 1968
Murzyn z załogi „Narcyza” Joseph Conrad Juliusz Burski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 25 października 1968
Brzeg Ryszard Liskowacki Jan Maciejowski Strzelec Jachimowicz 25 kwietnia 1969
Henryk IV William Shakespeare Jan Maciejowski Sir John Falstaff 15 września 1969 (transmisja z Teatru Współczesnego)
Playboy zachodniego świata John Millinghton Synge Jan Maciejowski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 19 września 1969
Ostatni rejs Jerzy Sawiuk Ryszard Zawidowski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 2 lutego 1970; (TVP 1 - Teatr Piątkowy)
Noc w oberży „Pod Wielkim Dzikiem” Iwan Turgieniew Wojciech Jesionka Ryszard Zawidowski obsada aktorska 26 grudnia 1970; TVP 1 - Teatr Niedzielny)
Najśliczniejsza duszy i serca pociecha polskie listy miłosne w opr. Władysława Wojciechowskiego Ryszard Zawidowski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 30 maja 1971; Estrada Literacka



Nagrody i wyróżnienia



Odznaczenia

  • 1971 – Zasłużony Działacz Kultury
  • 1972 – Złoty Krzyż Zasługi
  • 1986 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
  • 1987 – Odznaka Honorowa miasta Łodzi



O Eugeniuszu Wałaszku

  • (...) Powierzenie głównej roli, pisarza Schwittera Eugeniuszowi Wałaszkowi, przesądzało w zasadzie wydobycie z utworu ostrzejszych tonów. Schwitter jest wspaniale witalny, jest ujmujący w zaspokajaniu głodu życia. I tak przede wszyst­kim rysuje tę postać jej wykonawca. (Wiesław Głowacz, Pojedynek ze śmiercią, „Kurier Szczeciński” 1967 nr 4, s. 4)
  • (...) Piękną postać biednego chłopa, przywdziewającego mundur żołnierski, by bić się z wrogiem i walczyć o Polskę, która da jemu podobnym upragnioną ziemię, tworzy Eugeniusz Wałaszek. Dzięki udziałowi w przedstawieniu Eugeniusza Wałaszka, aktora o wyjątkowych, rzadko dzisiaj spotykanych na scenach polskich cechach osobowości, ujmującego widza szczerością i prostotą budowania roli - sztuka Liskowackiego przemawia do widza. (Wiesław Głowacz, Na teatralnej scenie - „Brzeg”, „Kurier Szczeciński” 1968 nr 282, s. 4-5)
  • (...) Kreujący Puntillę Eugeniusz Wałaszek tak dalece swoją osobowością aktorską przytłoczył pozostałych, że nawet Matti stanowi dla niego dość mizerne tło. Oczywiście trudno ganić Wałaszka, to jedna z jego najlepszych ról, szkoda tylko, że nie znalazł godnych siebie partnerów. (Bogdan Wojtczak, Pan Puntilla, czyli duch w teatrze, „Kurier Szczeciński” 1972 nr 130, s. 4-5) ­



Bibliografia

Inne źródła





Autor opracowania: Andrzej Androchowicz


Źródło: „https://pomeranica.pl/wiki/index.php?title=Eugeniusz_Wałaszek&oldid=251513”