Elżbieta Kilarska
| Elżbieta Kilarska | |||
| aktorka | |||
|
| |||
| Data urodzenia | 8 października 1931 | ||
| Miejsce urodzenia | Warszawa | ||
| Data śmierci | 13 marca 2013 | ||
| Miejsce śmierci | Warszawa | ||
| Miejsce spoczynku | Stare Powązki | ||
Elżbieta Kilarska (1931-2013) – aktorka
Życiorys
Elżbieta Kilarska (wł. Elżbieta Kowalska) urodziła się 8 października 1931 roku w Warszawie. Była córką Józefa Kowalskiego, pracownika Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, i Zofii z d. Morawskiej. Do wybuchu wojny uczęszczała do Szkoły Żeńskiej im. Cecylii Plater-Zyberkówny przy ul. Pięknej w Warszawie.
Po wybuchu wojny naukę kontynuowała na tajnych kompletach aż do wybuchu powstania.
Po zakończeniu wojny wraz z rodzicami wyjechała do Bydgoszczy, gdzie jej ojciec objął stanowisko dyrektora Państwowych Zakładów Wydawnictw Szkolnych. W Bydgoszczy uczęszczała do gimnazjum i liceum ogólnokształcącego. W 1949 roku uzyskała świadectwo dojrzałości. W roku akademickim 1949/50 studiowała na Wydziale Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej w Warszawie. Od października 1950 roku kontynuowała naukę w Państwowej Wyższej Szkole Aktorskiej w Łodzi. Studiów jednak nie ukończyła.
We wrześniu 1951 roku została zaangażowana jako aktorka w Wojewódzkim Ludowym Teatrze Objazdowym w Łodzi, gdzie m.in. zagrała Helę w Wodewilu warszawskim Zdzisława Gozdawy i Wacława Stępnia, Aktorkę w Przygodzie z ogłoszenia, Sługę i Szwaczkę w Ich czworo Gabrieli Zapolskiej. Po rozwiązaniu zespołu i likwidacji teatru, otrzymała angaż do nowo powstałego Teatru Ziemi Łódzkiej (od 1 marca 1953). Tu zagrała m.in. Fruzię w Damach i huzarach Aleksandra Fredry.
Ze względów rodzinnych przeniosła się do Warszawy. Przez dwa lata nie pracowała w zawodzie. Sporadycznie grywała w jednoaktówkach Fredry podczas tras objazdowych organizowanych przez warszawski oddział ARTOS.
W marcu 1955 roku została aktorką Teatru Ludowego w Warszawie (1955). Później pracowała w Teatrze Dolnośląskim w Jeleniej Górze (1956). Ze względu na złe warunki mieszkaniowe, po dwóch miesiącach przeniosła się do Olsztyna, gdzie w marcu 1956 roku otrzymała angaż w Teatrze im. Stefana Jaracza. W 1957 roku zdała eksternistyczny egzamin aktorski (16 maja).
W latach 1959-1960 występowała w Teatrze Polskim w Bydgoszczy, 1960-1961 w Teatrze im. Mickiewicza w Częstochowie, 1962-1965 w Teatrze Śląskim im. Wyspiańskiego w Katowicach.
W latach 1965-1972 była aktorką Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie. Jako asystent reżysera współpracowała z Ewą Kołogórską przy realizacji spektakli Drewniaczek i Księżniczka na opak wywrócona. W 1971 roku wystąpiła w roli Ciotki w spektaklu Jedenasty list Kamilli Colon zrealizowanym przez szczeciński ośrodek telewizyjny.
W sez. 1972/73 została zaangażowana do Teatru Dramatycznego im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku. Wystąpiła na tej scenie w Ich czworo Gabrieli Zapolskiej, Operze za trzy grosze Bertolta Brechta, Wyzwoleniu Stanisława Wyspiańskiego, Okapim Stanisława Grochowiaka.
Od 1975 roku aż do śmierci była związana z teatrami warszawskimi – z Teatrem Ziemi Mazowieckiej (1975-1986), Teatrem Popularnym (1986-1990) i z Teatrem Szwedzka 2/4 (od 1990).
Grała drugoplanowe role w filmach, m.in.: Bez końca (1984), Rajska jabłoń (1985), Dotknięci (1988), Szwadron (1992), Wino truskawkowe (2007). Występowała również w popularnych serialach telewizyjnych, m.in. w Lecie leśnych ludzi (1984), Dekalogu (1988), Klanie (1997), Plebanii (2000), Szpitalu na perypetiach (2002-2003), Dylematu 5 (2006).
Od 1957 roku należała do Związku Artystów Scen Polskich.
Była żoną aktora Janusza Kilarskiego.
Zmarła 13 marca 2013 roku w Warszawie. Została pochowana 21 marca w rodzinnym grobowcu na Starych Powązkach (kw. 148-1/2).
Teatr (Szczecin)
| Tytuł | Autor | Reżyseria | Forma twórczości | Postać | Teatr | Data premiery |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Głód i pragnienie | Eugène Ionesco | Andrzej Ziębiński | obsada aktorska | Ciotka Adelajda | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 24 września 1965 |
| Śniadanie obiad kolacja | Andrzej Szypulski | Józef Wyszomirski | obsada aktorska | Danka | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 15 października 1965 |
| Trzy białe strzały | Jan Makarius | Ewa Kołogórska | obsada aktorska | Srebrny Księżyc | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 20 lutego 1966 |
| Amerykański ideał | Edward Albee | Janusz Marzec | obsada aktorska | Teatr„13 Muz” | 28 marca 1966 | |
| Lekkomyślna siostra | Włodzimierz Perzyński | Aleksander Rodziewicz | obsada aktorska | Ada | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 9 czerwca 1966 |
| Meteor | Friedrich Dürrenmatt | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Członkini Armii Zbawienia | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 9 grudnia 1966 |
| Koncert poetycki z okazji XX-lecia szczecińskiego środowiska literackiego | Edward Balcerzan, Józef Bursewicz, Konstanty Ildefons Gałczyński, Joanna Kulmowa, Ryszard Liskowacki, Eliasz Rajzman, Helena Raszka, Katarzyna Suchodolska, Ireneusz Krzysztof Szmidt | recytacje | Filharmonia Szczecińska | 15 grudnia 1966 | ||
| Niech no tylko zakwitną jabłonie | Agnieszka Osiecka | Barbara Fijewska | obsada aktorska | Dziewczyna; Girlsa; Gość; Kokota Mimi; Koleżanka z Pracy; Pani; Partyzantka; Personalna; Skromnisia; Zdradzona Dziewczyna | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 21 marca 1967 |
| Niezwykła przygoda Pana Kleksa | Jan Brzechwa | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Stalowy Jeż | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 14 stycznia 1968 |
| Don Juan | Molière | Tadeusz Byrski | obsada aktorska | Karolka | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 15 marca 1968 |
| Chwiejna równowaga | Edward Albee | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Klara | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 9 czerwca 1968 |
| Kot w butach | Zenon Laurentowski | Ewa Kołogórska | obsada aktorska | Królewna Purchawka | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 19 października 1968 |
| Wyzwolenie | Stanisław Wyspiański | Jan Maciejowski | obsada aktorska | Córka | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 14 lutego 1969 |
| Rzecz listopadowa | Ernest Bryll | Krystyna Skuszanka, Jerzy Krasowski | obsada aktorska | Piosenkarka | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 20 kwietnia 1969 |
| Król w kraju rozkoszy | Franciszek Zabłocki | Wanda Laskowska | obsada aktorska | Placylla | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 11 września 1969 |
| Portret Marii | Józef Gruda | Józef Gruda | obsada aktorska | Panna Sikorska; Bronisława | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 16 listopada 1969 |
| Wesele | Stanisław Wyspiański | Józef Gruda | obsada aktorska | Marysia; Rachel | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 10 maja 1970 |
| Drewniaczek | Ludwik Świeżawski | Ewa Kołogórska | asystent reżysera, obsada aktorska | Pelagia | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) | 31 października 1970 |
| Wieczór zbrodniarzy (program rozrywkowy) | obsada aktorska | Klub Młodych „Nad Odrą” | 26 listopada 1970 | |||
| Dialogus de Passione abo Żałosna Tragedyja o Męce Jezusa | Anonim | Jitka Stokalska | obsada aktorska | Weronika | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 28 marca 1971 |
| Księżniczka na opak wywrócona | Pedro Calderon de la Barca | Ewa Kołogórska | asystent reżysera, obsada aktorska | Laura | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 27 czerwca 1971 |
| Rewizor | Mikołaj Gogol | Jitka Stokalska | obsada aktorska | Awdotia | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 26 września 1971 |
| Dundo Maroje albo Rzymska kurtyzana | Marin Drżić | Jitka Stokalska | obsada aktorska | Piastunka | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 11 listopada 1971 |
| Tu zrodził się trud (widowisko słowno-muzyczne z okazji XXX-lecia PPR) | Jadwiga Adamowicz (scenariusz z wykorzystaniem wierszy m.in. K.K. Baczyńskiego, K.I. Gałczyńskiego, L. Pasternaka, W. Szymborskiej oraz dokumentów PPR) | Janusz Marzec (inscenizacja), Bohdan Gierszanin (reżyseria) | obsada aktorska | Estrada Szczecińska | 5 stycznia 1972 | |
| Pan Puntila i jego sługa Matti | Bertolt Brecht | Czesław Staszewski | obsada aktorska | Telefonistka | Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) | 16 kwietnia 1972 |
Na scenie
fot. Grażyna Wyszomirska
-
Zofia Mirska (Dama dworu), Adam Koman (Marszałek), Janusz Kilarski (Król Goździk), Elżbieta Kilarska (Królewna Purchawka) w Kocie w butach (1968)
Radio
| Tytuł słuchowiska | Autor | Reżyseria (adaptacja radiowa) | Forma twórczości | Data pierwszej emisji |
|---|---|---|---|---|
| Za dużo o nieboszczyka (z cyklu Szczecińskie popołudnia) | Lech Ignaszewski | Julia Zyblewska | obsada aktorska | 1 grudnia 1967 |
Inne źródła
- Materiały ze zbiorów Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, m.in. życiorys własnoręcznie sporządzony przez aktorkę
- Strona internetowa PWSFTViT w Łodzi
- Programy teatralne Państwowych Teatrów Dramatycznych w Szczecinie
- Zdjęcia ze zbiorów ZASP w Szczecinie

