Leon Jarzembowski
| Leon Jarzembowski | |||
| dziennikarz radiowy, kompozytor | |||
|
| |||
| Data urodzenia | 2 listopada 1919 | ||
| Miejsce urodzenia | Grudziądz | ||
| Data śmierci | 13 lutego 1977 | ||
| Miejsce śmierci | Szczecin | ||
| Miejsce spoczynku | Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 55A-2-5) | ||
| Lokalizacja grobu | zobacz na mapie | ||
Leon Jarzembowski (1919-1976) – dziennikarz radiowy, redaktor muzyczny, realizator dźwięku, kompozytor
STRONA W BUDOWIE
Życiorys
Leon Jarzembowski urodził się 2 listopada 1919 roku w Grudziądzu. Syn Franciszka. Wykształcenie średnie ogólnokształcące
Podczas wojny został aresztowany przez gestapo w Toruniu i wywieziony do obozu pracy przymusowej na terenie Niemiec. Po wyzwoleniu obozu przez aliantów w 1944 roku, przedostał się do Anglii. W styczniu 1945 roku wstąpił do I Dywizji Pancernej gen. Maczka. Tam ukończył szkołę piechoty. Jako oficer oświatowy został instruktorem muzycznym I Korpusu Polskiego w Szkocji.
Do Polski wrócił morskim transportem wojskowym 27 lutego 1947 roku. Początkowo zatrzymał się na Pomorzu Bydgoskim, skąd przez zaprzyjaźnionych nauczycieli został ściągnięty do miasteczka Miłosna (Liebenthal) - obecnie Lubomierz na Dolnym Śląsku. Tu podjął pracę nauczyciela muzyki w Państwowym Liceum Pedagogicznym i Gimnazjum. Obok zajęć ze śpiewu i muzyki zajmował się także sportem, zwłaszcza grami zespołowymi. Z racji na swój pobyt w Anglii był w lubomierskiej szkole propagatorem koszykówki. Obdarzony wysokim wzrostem, sam brał udział w rozgrywkach, szczególnie podczas meczów wyjazdowych (m.im. Jelenia Góra, Lwówek Sląski).
Należał do grona organizatorów i krzewicieli życia kulturalnego w miasteczku i w dolnośląskim regionie. Stworzył chór szkolny, który szybko zdobył popularność nie tylko w Lubomierzu, ale i w okolicznych miastach i wsiach. W ramach konkursu chórów szkolnych Dolnego Śląska wystąpił z nowo utworzonym chórem w Studiu Polskiego Radia we Wrocławiu, a także w ruinach zamku „Chojnik”. Niedługo potem z uzdolnionej muzycznie młodzieży stworzył kwartet męski, w którym sam występował. Nieco później zorganizował także kwartet żeński. Oba zespoły cieszyły się w Lubomierzu i okolicy dużym uznaniem. Jednym z uczniów-chórzystów, którego wykształcił, był przyszły solista Opery Poznańskiej, Adolf Ćwieczkowski. Oba kwartety miały w swoim repertuarze zarówno pieśni poważne, jak i utwory rozrywkowe. W kolejnych latach chór szkolny i kwartety uzyskały wiele nagród i wyróżnień w skali wojewódzkiej i ogólnopolskiej.
Mieszkając w Lubomierzu (1947-1950) w pomieszczeniach należących do dawnej parafii ewangelickiej, często koncertował na organach w kościółku.
W 1950 roku przeniósł się do Szczecina, gdzie został zatrudniony w rozgłośni Polskiego Radia. Od l sierpnia pracował w Redakcji Muzycznej na stanowisku starszego redaktora. Specjalizował się głównie w redagowaniu audycji z muzyką ludową. Propagował także muzykę rozrywkową i popularną. Początkowo cieszył się wśród przełożonych bardzo dobrą opinią. Podkreślano jego zdyscyplinowanie, sumienność, fachowość i dziennikarską inicjatywę. Przez ponad rok pełnił obowiązki kierownika Redakcji Audycji Muzycznych. W 1952 roku nastawienie do dziennikarza zmieniło się. W opinii personalnej stwierdzono: Ze względu na przeszłość polityczną na kierownicze stanowisko nie kwalifikuje się. Podstawą negatywnej opinii była służba Leona Jarzembowskiego w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie, a także podejrzenie o współpracę z Niemcami Zachodnimi. W 1953 roku Leon Jarzembowski został zmuszony do rezygnacji z pracy. Do Rozgłośni Szczecińskiej PR wrócił dopiero 15 września 1955 roku. Po powrocie do radia został zatrudniony m.in. jako realizator dźwięku. Na tym stanowisku pozostawał do 1 lipca 1976 roku.
Dziennikarz był autorem licznych audycji muzycznych, m.in. cieszącego się ogromną popularnością magazynu Melodie ze sceny i ekranu, w którym prezentował najnowsze przeboje muzyki filmowej z całego świata. Z uwagi na niewielką liczbę tego typu płyt w archiwach rozgłośni, dokonywał nagrań w Centrali Wynajmu Filmów podczas zamkniętych pokazów dla szczecińskich dziennikarzy, kopiując utwory z taśmy filmowej na taśmę magnetofonową. Był jednym z pomysłodawców i prowadzącym pierwsze Radiowe Koncerty Życzeń.
Obdarzony absolutnym słuchem i świetnym głosem (baryton), w październiku 1950 roku współtworzył przy szczecińskiej rozgłośni męski zespół wokalny „Trymer”. Wraz zespołem tym występował na antenie PR, a także koncertował pod auspicjami „Artosu” na estradach lokalnych i krajowych. Był także autorem kilku piosenek o Szczecinie. Jego najpopularniejsza piosenka, Nadodrzańska ziemio moja, stała się przebojem, a w pewnym okresie stanowiła kanon dla chórów szkolnych, klubowych itp. Jako kompozytor współpracował m.in. z żeńskim kwartetem wokalnym Fala. Zajmował się także opracowywaniem utworów innych kompozytorów.
Był etatowym jurorem licznych konkursów i przeglądów muzycznych, a także konsultantem artystycznym i doradcą zespołów wokalnych i muzycznych w Szczecinie (m.in. Dom Kultury Kolejarza) i na Pomorzu Zachodnim. Wspólnie ze swoim radiowym przyjacielem, kompozytorem Zygmuntem Rychterem, uczestniczył w pracach organizacyjnych przy większych wydarzeniach muzycznych regionu, przy Festiwalu Młodych Talentów i Wiośnie Orkiestr. Z dużym znawstwem zajmował się wyszukiwaniem samorodnych talentów wśród amatorów.
Był jedną z najbarwniejszych postaci szczecińskiej rozgłośni PR. Słynął z ogromnego poczucia humoru i z autorstwa dziesiątek anegdot. Wśród kolegów nazywany był „Jarzembolem”.
Miał syna Andrzeja (1948-2003).
Zmarł nagle 13 lutego 1977 w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym (kw. 55A-2-5)
Radio (wybór)
| Tytuł audycji / słuchowiska | Autor | Reżyseria | Adaptacja radiowa | Realizacja dźwięku | Opracowanie muzyczne | Obsada | Data pierwszej emisji |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ballada o kułaku Janie Pazale | Jerzy Jurandot | Józef Stachiewicz | Leon Jarzembowski | Zbigniew Solecki, Julia Zyblewska, zespół wokalny Trymer, Jarosław Warchoła (teorban) | 23 października 1952 | ||
| Alarm | Aleksander Kochanowski | Leon Jarzembowski, Julian Wilczyński | 23 listopada 1957 | ||||
| Opowieść o Steńce z Kamienia | Czesław Czerniawski | Czesław Czerniawski | Leon Jarzembowski, Jerzy Czubasiewicz | Włodzimierz Grabowski, Julia Zyblewska | 26 lutego 1962 | ||
| zamarłe morze | Jorge Amado | Jan Maciejowski | Czesław Czerniawski, Henryk Livor-Piotrowski | Leon Jarzembowski | Zbigniew Pawlicki | Maria Chwalibóg, Tadeusz Gochna, Jan Ibel, Andrzej Kopiczyński, Zbigniew Mamont, Henryk Matwiszyn i inni | 24 lutego 1962 |
| Opowieść o mieście, które wojowało ze Szczecinem | Czesław Czerniawski | Czesław Czerniawski | Leon Jarzembowski | Bogdan Jankowski | Włodzimierz Grabowski, Władysław Niemirowski, Julia Zyblewska | 8 marca 1962 | |
| Opowieść spod prochowej baszty | Czesław Czerniawski | Czesław Czerniawski | Leon Jarzembowski | Zbigniew Pawlicki | Włodzimierz Grabowski, Władysław Niemirowski i inni | 5 kwietnia 1962 | |
| Dziś jest czas... (program z cyklu: Teatr Minimum) | Czesław Czerniawski | Juliusz Burski | Leon Jarzembowski | Zbigniew Pawlicki | Andrzej May, Leopold Matuszczak, Wojciech Szostak, Jan Zdrojewski | 29 listopada 1962 | |
| Leonce i Lena | Georg Buchner | Juliusz Burski | Juliusz Burski | Leon Jarzembowski | Zbigniew Pawlicki | Krystyna Bigelmajer, Jan Ibel, Hilary Kluczkowski, Irena Kownas, Andrzej May, Niekielska, Przybylska, Ryszard Sobolewski, Wojciech Szostak | 17 grudnia 1962 |
| Jutrzejsze troski | Czesław Czerniawski | Juliusz Burski | Leon Jarzembowski | Bogdan Jankowski | Włodzimierz Grabowski, Ludmiła Legut, Marek Łyczkowski, Zofia Ordyńska, Zdzisław Relski, Wojciech Szostak, Antoni Szubarczyk | 3 czerwca 1963 | |
| Pasjans | Juliusz Burski | Edward Balcerzan | Leon Jarzembowski | Wanda Rucińska | 23 października 1963 | ||
| Sternicy wielkiej odysei | wiersze różnych autorów | Juliusz Burski | Edward Balcerzan | Leon Jarzembowski | Zbigniew Pawlicki | Hieronim Konieczka, Janusz Marzec, Julia Zyblewska | 9 listopada 1963 |
| Fantazjowanie | wiersze różnych autorów | Juliusz Burski | Edward Balcerzan | Leon Jarzembowski | Zbigniew Pawlicki | Hieronim Konieczka, Wojciech Szostak | 26 grudnia 1963 |
| Czapka (z cyklu: Opowieści pięciu mórz) | Czesław Czerniawski | Alicja Maciejowska | Leon Jarzembowski | Włodzimierz Grabowski, Marian Nosek | 28 grudnia 1963 | ||
| Co za przeklęty grat (z cyklu: Opowieści pięciu mórz) | Czesław Czerniawski, Jerzy Pachlowski | Juliusz Burski | Leon Jarzembowski | Zbigniew Pawlicki | Włodzimierz Grabowski, Tadeusz Nowicki, Zdzisław Waśkiewicz | 30 grudnia 1963 | |
| 19 lat; Jeden z nich (z cyklu: Opowieści pięciu mórz) | Czesław Czerniawski, Jan Papuga | Juliusz Burski | Leon Jarzembowski | Zdzisław Krause, Tadeusz Nowicki, Józef Skwark, Antoni Szubarczyk | 4 kwietnia 1964 | ||
| Echa szczecińskich festiwali (audycja kulturalna) | Alina Głowacka, Leon Jarzembowski | Alina Głowacka, Leon Jarzembowski | 7 kwietnia 1965 | ||||
| Serwal | Danuta Hrechorowicz | Alicja Maciejowska | Leon Jarzembowski | Maria Bakka, Halina Dobrowolska, Andrzej Kopiczyński, Janusz Marzec, Marian Nosek, Wanda Rucińska, Antoni Szubarczyk, Eugeniusz Wałaszek | 12 sierpnia 1965 | ||
| Nos | Bruno Jasieński | Jan Maciejowski | Edward Balcerzan | Leon Jarzembowski | prawdopod. 2 października 1966 | ||
| Wywiad z Mieczysławem Foggiem | Lina Wejgsman, Leon Jarzembowski | Zygmunt Kempiński | Mieczysław Fogg, Lina Wejgsman, Leon Jarzembowski | 23 stycznia 1967 |
-
Leon Jarzembowski, Borys Michajłowskij (kompozytor z Ukrainy) i Tadeusz Klimowski w studiu PR w Szczecinie (lata 70.)
najpopularniejsze piosenki
| Tytuł piosenki | Kompozytor | Autor tekstu | Wykonawca |
|---|---|---|---|
| Kołysanka | Leon Jarzembowski | L. Zielińska | Fala |
| Kulawy konik | Leon Jarzembowski | ||
| Marsz stoczniowców | Leon Jarzembowski | Trymer | |
| Nad Wełtawą i Odrą | Leon Jarzembowski | ||
| Nadodrzańska ziemio moja | Leon Jarzembowski | Aleksander Rymkiewicz | |
| Najmilszy Szczecin | Leon Jarzembowski | Trymer |
Nagrody i wyróżnienia
- III nagroda (1 tys. zł) w konkursie ogłoszonym przez Komitet Organizacyjny „Święta Pracy” na publikacje związane z VII Festiwal Piosenki Radzieckiej
Ciekawostki
- Dziennikarzowi poświecono wiersz w formie epigramatu Pamięci Leona Jarzembowskiego. Jego autorem był szczeciński poeta Stanisław Wit Wiliński
Bibliografia
- Encyklopedia Szczecina, t. I A-O (pod red. Tadeusza Białeckiego, autor hasła Władysław Daniszewski), Szczecin 1999
- Fikcja czy rzeczywistość? Wybór audycji Polskiego Radia Szczecin z lat 1946-1989 (oprac. Paweł Szulc), IPN, Szczecin 2009
- Zbigniew Jarzębowski, Słuchowiska szczecińskiego radia, Uniwersytet Szczeciński, Szczecin 2009
- Tadeusz Klimowski, Było redaktorów wielu... [w:] Słowem i piórem. 50 lat dziennikarstwa na Pomorzu Zachodnim (pod red. Tadeusza Białeckiego), SDRP, Szczecin 1996, s. 139-144
- Henryk Laskiewicz, Leon Jarzembowski - mój nauczyciel, „Sami Swoi. Miesięcznik Lokalny Lubomierza”, 1993 nr 16, s. 4
- Słowem i piórem. 50 lat dziennikarstwa na Pomorzu Zachodnim (pod red. Tadeusza Białeckiego), SDRP, Szczecin 1996
- 60 lat Polskiego Radia Szczecin (pod red. Mariana Kowalskiego), Polskie Radio Szczecin, Szczecin 2005
- Paweł Szulc, Zniewolony eter. Polskie Radio Szczecin w latach 1945-1989, IPN, Szczecin 2012
