Jerzy Wąsowicz

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Wąsowicz
aktor, reżyser
brak zdjecia
brak zdjecia
Data urodzenia 10 czerwca 1923
Miejsce urodzenia Łódź
Data śmierci 13 października 1995
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 2-3-8)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Jerzy Wąsowicz (1923-1995) – aktor, reżyser, dyrektor Estrady Szczecińskiej

Życiorys

Jerzy Wąsowicz urodził się 10 czerwca 1923 roku w Łodzi. Był synem Władysława i Bronisławy z Machalskich. Z teatrem związał się w 1946 roku. Początkowo pracował jako kierownik finansowy warszawskiego Teatru „Syrena”. W 1949 roku ukończył Państwową Wyższą Szkołę Aktorską w Warszawie. W latach 1949-1951 był aktorem Teatru im. Osterwy w Lublinie. Do Warszawy powrócił w 1951 roku. W latach 1951-1956 występował w Teatrze Nowej Warszawy, a później grał w Teatrze Klasycznym, Teatrze Sensacji i w Teatrze Wojska Polskiego. Równocześnie był kierownikiem artystycznym tych dwóch ostatnio wymienionych scen. W 1960 roku objął kierownictwo artystyczne warszawskiej Estrady (Estrada Spółdzielcza). W sezonie 1961/1962 występował w Teatrze Wybrzeże w Gdańsku. W tym okresie zagrał wiele interesujących ról, m.in. Petersa w Niemcach L. Kruczkowskiego, Zwoncowa w Jegorze Bułyczowie i innych M. Gorkiego, Grabca w Balladynie J. Słowackiego, Adwokata Rema w Skandalu w Hellbergu J. Broszkiewicza, Rousseau w Lecie w Nohant J. Iwaszkiewicza. Często obsadzany był w komediach Fredry.

Od 1962 roku aż do śmierci związany był ze Szczecinem. Był aktorem Państwowych Teatrów Dramatycznych (1962-1975). W latach 1967-1971 był dyrektorem i kierownikiem artystycznym Estrady Szczecińskiej. Po reorganizacji szczecińskich scen w 1976 roku grał w Teatrze Polskim (1976-1984). W sezonie 1979/1980 i w latach 1985-1988 występował na scenie Teatru Współczesnego. Od lat sześćdziesiątych współpracował z Teatrem Krypta. W latach 1978-1981 był kierownikiem artystycznym tej sceny. Występował również w Teatrze Propozycji. Udzielał się społecznie. Brał udział w koncertach szkolnych i w imprezach organizowanych dla zakładów pracy Szczecina.

Współpracował także z rozgłośnią Polskiego Radia i ośrodkiem telewizyjnym w Szczecinie. Dużą popularność przyniosła mu rola Kapitana w programie na dobranoc dla dzieci Opowieści znad morza (1970).

Wystąpił w epizodach w filmach fabularnych Niedaleko Warszawy (1954), Bokser (1966), W te dni przedwiosenne (1975) oraz w odcinkach 11 i 12 młodzieżowego serialu Znak orła (1977).

Był członkiem-założycielem szczecińskiego Oddziału SPATiF (1963) i wiceprzewodniczącym Koła tej organizacji przy Teatrach Dramatycznych.

Był dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną była aktorka Irena Inatowicz (1924-2011). Jego drugą żoną była aktorka i śpiewaczka Wanda Paderewska (1936-2008).

Zmarł 13 października 1995 roku w Szczecinie. Został pochowany 19 października na Cmentarzu Centralnym (kw. 2-3-8).

Działalność artystyczna (Szczecin)

Teatr

Tytuł Autor Reżyser Forma twórczości Rola Teatr Data premiery
Hotel Astoria Aleksander Sztejn Ryszard Sobolewski obsada aktorska Gleb Batenin Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 6 listopada 1962
Wesele Stanisław Wyspiański Józef Gruda obsada aktorska Gospodarz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 18 stycznia 1963
Czerwone pantofelki Paul Kester Jerzy Wąsowicz reżyseria, obsada aktorska Burmistrz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 31 marca 1963
Dziewiąty sprawiedliwy Jerzy Jurandot Ryszard Sobolewski obsada aktorska Zorobabel Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 23 kwietnia 1963
Zawisza Czarny Juliusz Słowacki Andrzej Witkowski obsada aktorska Gniewosz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 24 sierpnia 1963
Piąta kolumna Ernest Hemingway Zbigniew Cybulski obsada aktorska Maks Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 20 grudnia 1963
Fizycy Friedrich Dürrenmatt Józef Gruda obsada aktorska Oskar Rose Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 19 stycznia 1964
Makbet William Shakespeare Maryna Broniewska asystent reżysera, obsada aktorska Siward; Zbój II Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 25 marca 1964
Heloiza i Abelard Roger Vailland Zdzisław Krauze obsada aktorska Fulbert Teatr Krypta 4 maja 1964
Sułkowski Stefan Żeromski Jerzy Kreczmar obsada aktorska Generał; Pesaro Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 5 lipca 1964
Pod drzwiami Wolfgang Borchert Zdzisław Krauze obsada aktorska Teatr Krypta 5 września 1964
Przygody dobrego wojaka Szwejka Jaroslav Hašek Jan Maciejowski asystent reżysera, obsada aktorska Feldkurat; Jurajda Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 grudnia 1964
Matka Courage i jej dzieci Bertolt Brecht Zbigniew Mak obsada aktorska Chorąży Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 marca 1965
Przychodzę opowiedzieć Jerzy Broszkiewicz Hieronim Konieczka obsada aktorska Cywil Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 1 maja 1965
Wyszedł z domu Tadeusz Różewicz Janusz Marzec obsada aktorska Obcy Teatr „13 Muz” 10 maja 1965
Barbara Radziwiłłówna Alojzy Feliński Zbigniew Mak obsada aktorska Tarnowski Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 17 lipca 1965
Fala Jerzy Lutowski Jerzy Wąsowicz reżyseria, obsada aktorska Teatr Rozmów 3 stycznia 1966
Dziś jest święto narodowe (Wieczór Mrs. Dally) William Hanley Julian Dziedzina obsada aktorska Sam Dally Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 6 stycznia 1966
Trzy białe strzały Jan Makarius Ewa Kołogórska obsada aktorska Wielki Siwy Borsuk Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 20 lutego 1966
A jednak się kręci... Jerzy Broszkiewicz (fragm. sztuki Koniec księgi VI), Bertold Brecht (Żywot Galileusza) Ewa Kołogórska obsada aktorska Teatr Rozmów (Oficerski Klub Garnizonowy) 29 marca 1966
Który z nich Michael Mansfeld Andrzej Ziębiński obsada aktorska Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 28 kwietnia 1966
Lekkomyślna siostra Włodzimierz Perzyński Aleksander Rodziewicz obsada aktorska Władysław Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 czerwca 1966
Otello William Shakespeare Jan Maciejowski obsada aktorska Brabancjo, senator Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 października 1966
Meteor Friedrich Dürrenmatt Jan Maciejowski obsada aktorska Wielki Muheim Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 grudnia 1966
Jesienny ogród Lillian Hellman Jan Maciejowski obsada aktorska Generał Beniamin Griggs Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 17 lutego 1967
Wiosna 21 Aleksander Sztejn Jan Maciejowski obsada aktorska Kozłowski Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 czerwca 1967
Czarna komedia Peter Shaffer Jowita Pieńkiewicz obsada aktorska Schuppanzigh Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 20 kwietnia 1969
Swojska ballada - teatrzyk satyry „Piastuś” (ballada sceniczna o karierach i nie tylko) Andrzej M. Trzos, Jerzy Wąsowicz Antoni Szubarczyk, Jerzy Wąsowicz reżyseria, obsada aktorska Wojewódzkie Przesiębiorstwo Imprez Artystycznych 29 maja 1970
Lubow Jarowaja Konstanty Treniew Piotr Lwowicz Monastyrski (ZSRR) asystent reżysera, obsada aktorska Maksym Gornostajew Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 grudnia 1972
Śmierć Kopernika Józef Gruda Józef Gruda obsada aktorska Jan Dantyszek Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 28 lutego 1973
Radcy pana radcy Michał Bałucki Aleksander Strokowski asystent reżysera, obsada aktorska Piotr Dziszewski Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 13 maja 1973
Don Carlos Friedrich Schiller Jitka Stokalska obsada aktorska Hrabia Lerma Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 grudnia 1973
Człowiek znikąd Ignatij Dworiecki Józef Gruda obsada aktorska Kriukow; Sapsakajew Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 lutego 1974
Szewcy Stanisław Ignacy Witkiewicz Aleksander Strokowski obsada aktorska Gnębon Puczymorda Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 września 1974
Czerwone pantofelki Paul Kester Jerzy Wąsowicz reżyseria Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 listopada 1974
Ktoś obcy Marian Kowalski Bohdan Albert Janiszewski obsada aktorska Ojciec Teatr Krypta 11 listopada 1974
Klik-klak Jarosław Abramow-Newerly Krystyna Tyszarska obsada aktorska Sylwester Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 19 października 1975
Warszawianka Stanisław Wyspiański Wanda Laskowska obsada aktorska Małachowski Państwowe Teatry Dramatyczne 20 grudnia 1975
Horsztyński Juliusz Słowacki Krzysztof Rotnicki obsada aktorska Ksawery Horsztyński Teatr Polski 20 marca 1976
Szczęśliwe wydarzenie Sławomir Mrożek Janusz Kozłowski asystent reżysera, obsada aktorska Starzec Teatr Polski 28 sierpnia 1976
Ślub Witold Gombrowicz Krystyna Tyszarska obsada aktorska Ignacy (Ojciec i Król) Teatr Polski 19 listopada 1976
Przedwiośnie Stefan Żeromski Janusz Bukowski obsada aktorska Adwokat Teatr Polski 12 marca 1977
Kartoteka Tadeusz Różewicz Jan Jeruzal obsada aktorska Ojciec Teatr Polski 25 maja 1977
Antygona Sofokles Janusz Bukowski obsada aktorska Tyrezjasz Teatr Polski (Sala Księcia Bogusława X w Zamku Książąt Pomorskich) 3 listopada 1977
Pan Tadeusz Adam Mickiewicz Janusz Bukowski obsada aktorska Sędzia Teatr Polski 4 lutego 1978
Wiśniowy sad Antoni Czechow Janusz Bukowski obsada aktorska Leonid Andriejewicz Gajew Teatr Polski 21 października 1978
Małe sztuki dla sceny jarmarcznej Muza Pawłowa obsada aktorska Teatr Krypta 13 listopada 1978
Oświadczyny Antoni Czechow obsada aktorska Teatr Krypta 13 grudnia 1978
Dacza Ireneusz Iredyński Wanda Laskowska obsada aktorska Sąsiad Teatr Polski 28 czerwca 1979
Kopciuch Janusz Głowacki Andrzej Chrzanowski obsada aktorska Inspektor Teatr Współczesny 12 października 1979
Kamienne niebo Jerzy Krzysztoń Andrzej Chrzanowski obsada aktorska Profesor Teatr Współczesny 25 października 1979
Mieszczanin szlachcicem Molière Krzysztof Zaleski obsada aktorska Nauczyciel filozofii Teatr Współczesny 14 lutego 1980
Czyje to życie Brian Clark Andrzej Chrzanowski obsada aktorska Dr Michael Emerson Teatr Współczesny 28 marca 1980 (prapremiera polska)
Fachowcy, czyli Po prostu robota (opera za złotych pięćdziesiąt) Stefan Friedmann, Jonasz Kofta Jerzy Gruza obsada aktorska Dyrektor Mintaj Teatr Współczesny 19 września 1980
Drzwi Stanisław Srokowski Jerzy Wąsowicz reżyseria Teatr Krypta 6 października 1980
Sędzia główny Adolf Momot obsada aktorska Teatr Krypta 23 marca 1981
Ostatni kongres wybielaczy Andrzej Kojer wg Turandot, czyli Kongres Wybielaczy Bertolta Brechta Andrzej Chrzanowski, Jacek Koprowicz obsada aktorska Si Wej Teatr Współczesny 7 maja 1981
Łyżki i księżyc Emil Zegadłowicz Ryszard Major obsada aktorska Minister Skarbu i Dóbr Państwowych Teatr Polski 27 września 1981
Betleem polskie Lucjan Rydel Henryk Giżycki obsada aktorska Kazimierz Wielki; Hetman; Strażnik Herodowy Teatr Polski 15 stycznia 1982
Igraszki z diabłem Jan Drda Andrzej Rozhin obsada aktorska Hubert Teatr Polski 18 marca 1982
Zemsta Aleksander Fredro Andrzej Rozhin obsada aktorska Perełka, kuchmistrz Cześnika Teatr Polski (Sala Prób) 5 czerwca 1982
Czapa, czyli Śmierć na raty Janusz Krasiński Zbigniew Wilkoński obsada aktorska Skazaniec Teatr Polski (Sala Prób) 1 października 1982
Miarka za miarkę William Shakespeare Irena Wollen obsada aktorska Pan Teatr Polski (Sala Księcia Bogusława X w Zamku Książąt Pomorskich) 3 grudnia 1982
Ulisses Maciej Słomczyński wg Ulissesa Jamesa Joyce'a Wanda Laskowska obsada aktorska Barman; Menton; Intelektualista; Policjant I Teatr Polski 24 marca 1983
Dwie głowy ptaka Władysław Terlecki Andrzej Rozhin obsada aktorska Stróż Teatr Polski 21 maja 1983
Klucz od przepaści Krzysztof Gruszczyński Jerzy Wąsowicz reżyseria Teatr Polski 10 grudnia 1983 - Stargard Szczeciński
Szachy Stanisław Grochowiak Andrzej May obsada aktorska Gestapowiec Teatr Polski 16 września 1984
Amadeusz Peter Shaffer Wiesław Górski obsada aktorska Hrabia Johann Killian von Strack Teatr Współczesny 5 maja 1985
W mrokach złotego pałacu, czyli Bazylissa Teofanu Tadeusz Miciński Ryszard Major obsada aktorska Bojan Teatr Współczesny 6 grudnia 1985
Wesele Stanisław Wyspiański Ryszard Major obsada aktorska Dziad Teatr Współczesny (gościnnie) 5 grudnia 1987
Tyle wiatru wokoło Józef Narkowicz Ryszard Major obsada aktorska Teatr Współczesny 19 lutego 1988



Zdjęcia ze spektakli

  • Jerzy Wąsowicz (Cywil) i Zbigniew Mamont (Jan) w Przychodzę opowiedzieć - 1965 (fot. Grażyna Wyszomirska)
    Jerzy Wąsowicz (Cywil) i Zbigniew Mamont (Jan) w Przychodzę opowiedzieć - 1965 (fot. Grażyna Wyszomirska)
  • Jerzy Wąsowicz (Horsztyński) i Bohdan A. Janiszewski (Kossakowski) w Horsztyńskim - 1976 (fot. Stefan Pleśniarowicz)
    Jerzy Wąsowicz (Horsztyński) i Bohdan A. Janiszewski (Kossakowski) w Horsztyńskim - 1976 (fot. Stefan Pleśniarowicz)
  • Program do spektaklu Szewcy z udziałem Jerzego Wąsowicza jako Gnębona Puczymordy - 1974 (proj. graf. Wacław Kula)
    Program do spektaklu Szewcy z udziałem Jerzego Wąsowicza jako Gnębona Puczymordy - 1974 (proj. graf. Wacław Kula)



Radio

Tytuł słuchowiska Autor Reżyseria (adaptacja radiowa) Forma twórczości Data pierwszej emisji
Latarnik z Out Skarries Włodzimierz Kaczmarek Juliusz Burski obsada aktorska 3 maja 1966
Była już wiosna Czesław Czerniawski Juliusz Burski obsada aktorska 30 kwietnia 1967
Zdarzył się cud Wiesław Rogowski Julia Zyblewska obsada aktorska 23 lipca 1967
Gibraltar 1943 Marek Koszur Sylwester Woroniecki obsada aktorska 24 czerwca 1985
Pompei przed sezonem Wiesław Andrzejewski Sylwester Woroniecki obsada aktorska 30 czerwca 1985
5 lipca Marian Kowalski Sylwester Woroniecki obsada aktorska 7 lipca 1985
Sydonia Bork Władysław Wojciechowski Sylwester Woroniecki obsada aktorska 28 lipca 1985
Otwarte bramy Władysław Wojciechowski Sylwester Woroniecki obsada aktorska 26 grudnia 1986
Hiszpańska ściana Wiesław Andrzejewski Sylwester Woroniecki obsada aktorska 1 lutego 1987
Petycja Andrzej Otrębski Sylwester Woroniecki obsada aktorska maj 1990



Telewizja

Tytuł sztuki (programu) Autor Scenariusz Reżyseria Realizacja telewizyjna Postać Data premiery
Falk Joseph Conrad Juliusz Burski, Wiesław Wodecki na podst. opowiadania Tajfun Juliusz Burski Wiesław Wodecki Hermann 7 czerwca 1968
Ostatni rejs Jerzy Sawiuk Ryszard Zawidowski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 2 stycznia 1970 (TVP 1 - Teatr Piątkowy)
Opowieści znad morza (14 odcinków) wg Franciszka Fenikowskiego Andrzej Androchowicz, Władysław Wojciechowski Andrzej Androchowicz Kapitan od 10 kwietnia do 26 czerwca 1970 (TVP 1 - program na dobranoc)
Zapraszamy na pół czarnej (pr. rozrywkowy) Andrzej Androchowicz, Andrzej Rokita Jerzy Wąsowicz 21 kwietnia 1970
Tylko 68 dni Ryszard Liskowacki Czesław Staszewski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 17 maja 1970 (TVP 1 - Teatr Niedzielny)
Jedenasty list Kamilli Colon Stanisław Maria Saliński Ryszard Zawidowski Kapitan II 26 marca 1971 (TVP1 - Teatr Piątkowy)
Pułapka z mahoniu Wiesław Andrzejewski Czesław Staszewski Czesław Staszewski Ryszard Zawidowski Kapitan 26 stycznia 1973
Zaręczyny mojej siostry (w cyklu Wieczór z Jarosławem Haszkiem) Jarosław Haszek Władysław Wojciechowski (adaptacja) Ewa Kołogórska Andrzej Kobyliński obsada aktorska 26 kwietnia 1973
Listy z morza Andrzej Perepeczko Władysław Wojciechowski Czesław Staszewski Ryszard Zawidowski Kapitan 14 grudnia 1973
Medalion Władysław Wojciechowski Czesław Staszewski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 2 maja 1975
Kamienne niebo Jerzy Krzysztoń Andrzej Chrzanowski, Jacek Kondracki (adaptacja) Andrzej Chrzanowski Barbara Borys-Damięcka Profesor 3 marca 1980



Nagrody i wyróżnienia

  • 1980 – wpis do księgi „Zasłużony dla Szczecina”



Odznaczenia

  • 1964 – Medal 10-lecia Polski Ludowej
  • 1966 – Zasłużony Działacz Kultury
  • 1975 – Krzyż Kawalerski OOP
  • Srebrny Krzyż Zasługi



O Jerzym Wąsowiczu

  • (...) Doskonałego partnera znalazła (Danuta Szaflarska) w osobie Jerzego Wąsowicza, grającego rolę męża. Stworzył on sylwetkę mężczyzny trochę ociężałego, zasklepionego w swoich sprawach, również znudzonego dziesięcioletnim stanem małżeńskim. Wydobył on z tej postaci moc humoru. Na szczególne podkreślenie zasługuje doskonale prowadzony dialog przez Danutę Szaflarską i Jerzego Wąsowicza. Tekst podają z ogromną lekkością i dowcipem. (E. Nowakowska, Mrs Dally, „Kurier Szczeciński” 1966 nr 10, s. 4)
  • (...) Wąsowicz z wielkim wyczuciem odsłonił nicość swojego Gajewa, postarzałego bon vivanta i ograniczonego kabotyna, pozostawiając mu zaledwie trochę ciepła w ostatnich scenach. Po Sędzim w "Panu Tadeuszu", to kolejna, niezwykle udana rola Wąsowicza w ostatnich miesiącach. (Z. Wrzos, A życie przemija, „Głos Szczeciński” 1978 nr 250, s. 4)



Bibliografia

Inne źródła





Autor opracowania: Andrzej Androchowicz


Źródło: „https://pomeranica.pl/wiki/index.php?title=Jerzy_Wąsowicz&oldid=246290”